Nederlanders zijn zich de afgelopen decennia vaker, langer, verder en om meer verschillende redenen gaan verplaatsen. Verklaringen voor de groei van de mobiliteit zijn te vinden in ruimtelijke, sociaal-economische en demografische ontwikkelingen, maar ook sociale en culturele ontwikkelingen spelen een belangrijke rol. Voorbeelden zijn het kleiner worden van de huishoudens en de toename van het aantal alleenwonenden, de arbeidsparticipatie van vrouwen, het combineren van betaalde arbeid met huishoudelijke en zorgtaken, en de intensivering van de vrijetijdsbesteding buitenshuis. Dit zijn enkele conclusies uit de SCP-publicatie Overwegend onderweg. De leefsituatie en de mobiliteit van Nederlanders die op woensdag 2 juli a.s. verscheen. In het rapport geeft onderzoeker dr. Lucas Harms een beeld van de ontwikkelingen in de mobiliteit van de Nederlandse bevolking.

Vaste ritmes en routines
Ondanks de veranderingen in activiteitenpatronen is er de afgelopen decennia weinig veranderd in de piektijden waarop Nederlanders onderweg zijn. Van alle vervoersmotieven kent het woon-werkverkeer het duidelijkste contrast tussen pieken en dalen. Verder zijn de pieken in het woon-werkverkeer en het onderwijsgerelateerde verkeer in toenemende mate gaan samenvallen met andere vormen van mobiliteit, zoals het huishoudelijk en het vrijetijdsverkeer. De ochtendspitsen worden verhoudingsgewijs steeds zwaarder belast door huishoudelijke en zorgmobiliteit. In de avondspitsen is vooral het aandeel van de vrijetijdsmobiliteit toegenomen.

De afgelopen decennia heeft zich onder ouderen een verzelfstandiging van het mobiliteitsgedrag voorgedaan. Zij maken steeds vaker gebruik van de auto en doen dit  tot op steeds hogere leeftijd ook steeds vaker als bestuurder. Het openbaar vervoer wordt door ouderen juist steeds minder gebruikt.

Vrije tijd
In de totale mobiliteit van Nederlanders heeft de vrije tijd een belangrijk aandeel: 38% van alle verplaatsingen en 44% van alle afgelegde kilometers. Dat is aanzienlijk meer dan het woon-werkverkeer en ook meer dan de huishoudelijke trips zoals boodschappen doen en het brengen en halen van de kinderen. Tezamen maken de Nederlanders op jaarbasis 6,6 miljard verplaatsingen in de vrije tijd (inclusief fietsen en wandelen) met een totale afstand van 82 miljard kilometer en een tijdsduur van 2,5 miljard uur, wat neerkomt op ruim 150 uur en ruim 5.000 kilometer per Nederlander per jaar.  Met meer dan de helft van alle verplaatsingen en 80% van de verreden kilometers is de auto het meest gebruikte vervoermiddel in de vrije tijd.  Fietsen (22% van de verplaatsingen, 6% van de kilometers) en lopen (23% van de verplaatsingen, 2% van de kilometers) blijven daar ver onder.
Het openbaar vervoer wordt voor verplaatsingen in de vrije tijd nauwelijks gebruikt (3% van de verplaatsingen, 9% van de kilometers) en dan vooral ten behoeve van bestemmingen in stedelijke gebieden.

Openbaar vervoer voor velen geen optie
Twee derde van alle Nederlanders (67%) vindt de auto het meest aantrekkelijke ver­voermiddel. De fiets wordt door ruim een kwart van de bevolking (27%) het meest aantrekkelijk gevonden, het openbaar vervoer door 4% van de bevolking. Verder blijkt dat de auto en de fiets door Nederlanders het hoogste worden gewaardeerd, respectievelijk 86% en 84% oordeelt positief. Het openbaar vervoer wordt lager gewaardeerd, ruim een kwart (26%) oordeelt positief, meer dan de helft (51%) oordeelt negatief.
Hoe vaker men gebruikmaakt van auto, fiets en openbaar vervoer, des te positiever men hierover oordeelt. Van degenen die meerdere keren per week per openbaar vervoer reizen heeft een meerderheid (56%) een positief beeld. Anderzijds oordeelt ook van de groep veelgebruikers nog altijd bijna een kwart (24%) negatief over het openbaar vervoer. Ter vergelijking: het aantal negatieve beoordelingen van auto en fiets onder veelgebruikers is verwaarloosbaar klein (respectievelijk 3% en 1%).

Gerelateerde berichten

• Fietsen naar het werk populair bij kleine afstanden
  In 2007 is één op de vier verplaatsingen naar het werk per fiets afgelegd. Gemiddeld legden de fietsers daarbij ruim 4 kilometer af. De duur bedroeg ruim een kwartier, aldus het CBS.Het fietsen naar het werk is de afgelopen jaren niet toegenomen. Ook in 2000 was een kwart van de verplaatsingen naar het werk met [lees verder...]......
• Vlamingen verplaatsen zich steeds minder
  Uit een onderzoek naar het verplaatsingsgedrag van Vlamingen blijkt dat deze zich steeds minder verplaatsen en ook minder kilometers afleggen.......
• Auto nog steeds dominant in vrijetijdsverkeer
  De auto is veruit het meest gebruikte vervoermiddel in de vrije tijd, zowel wat betreft afstanden afgelegd voor vrijetijdsdoeleinden, als wat betreft het aantal vrijetijdsverplaatsingen. Wel is de autodominantie is de laatste jaren iets afgenomen: werd in 2004 nog voor 48% van de ritten de auto gepakt, in 2008 was dat nog 42%. ......