Shared Space met oog voor kwetsbare voetgangers
Shared Space in het Engelse Brighton.
Of Shared Space de verkeersveiligheid verbeterd, is nog steeds de vraag. Maar om kwetsbare voetgangers tegemoet te komen zou er voor hen minimaal een herkenbaar deel van de inrichting moeten worden gereserveerd waar geen auto’s komen. Dat is een de conclusie van een omvangrijk Engels onderzoek naar de voor- en nadelen van Shared Space.
Het onderzoek ‘Appraisal of Shared Space’ werd uitgevoerd het gerenommeerde Engelse bureau MVA Consultancy in opdracht van het Department for Transport. MVA vergeleek onder meer de verkeersongevallencijfers van een aantal locaties in Engeland en Nederland. Harde conclusies kon men ook dit keer niet trekken. ‘De gegevens suggereren dat het aantal slachtoffers niet consistent afneemt, maar er is ook geen bewijs dat het aantal slachtoffer toeneemt.’
Wel zijn er in Nederland enige aanwijzingen dat de verkeersveiligheid afneemt bij grote verkeersstromen. Daarom is Shared Space vooral geschikt voor betrekkelijk verkeersluwe gebieden, aldus concluderen de onderzoekers voorzichtig. Het Laweiplein in Drachten is overigens een uitzondering. Het aantal ongevallen daalde na de invoering van de Shared Space aanzienlijk, terwijl de verkeersintensiteiten toenamen. Maar dat kan ook te maken hebben met het feit dat verkeerslichten werden vervangen door een rotonde met lagere snelheden.
De Engelsen plaatsen de discussie over Shared Space in perspectief: Shared Space is vooral bedoeld om de kwaliteit van het leven, de visuele uitstraling, de plaatselijke economie en de omgeving te verbeteren. Shared Space is niet in de eerste plaats een verkeersmaatregel, maar vooral bedoeld om de nadelige invloed van verkeer op voornoemde aspecten te beteugelen, aldus de onderzoekers.
Shared Space is ook per definitie een compromis tussen verschillende gebruikerswensen. Er is genoeg bewijs dat Shared Space de leefomgeving verbetert. Dat moet worden afgewogen tegen de nadelen voor sommige gebruikers (ouderen en slechtzienden) en het feit dat de subjectieve veiligheid toeneemt. Dat kan ondervangen worden door voor voetgangers een gedeelte te reserveren waar ze in ieder geval geen auto’s kunnen tegenkomen. Dat betekent niet een trottoir of paaltjes, maar soms kunnen bloembakken al voldoende zijn, aldus MVA.
Overigens heeft in Nederland minister Eurlings aangekondigd dat er onderzoek komt naar Shared Space. ‘In het Strategisch Plan verkeersveiligheid uit 2008 heb ik innovatieve oplossingen benoemd als middel bij het waarmaken van mijn ambities voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. Ik zal hier samen met de verschillende onderzoeksinstanties en decentrale overheden onderzoek naar verrichten. Het concept shared space zal hierbij worden betrokken.’
Laatste berichten in rubriek Verkeersveiligheid
Gerelateerde berichten
- Shared Space Institute en Friesland ontwikkelen evaluatieleidraad Shared Space
De provincie Friesland en het Shared Space Instituut ontwikkelen een methode om Shared Space-projecten te evalueren. Het gaat daarbij echter niet om concrete resultaten te toetsen, maar meer om te bezien of de Shared Space daadwerkelijk toekomst heeft. ...... - Uitgebreid onderzoek rond Shared Space
Onder het motto 'Respect in plaats van regels' start de Noordelijke Hogeschool samen met het nieuwe Shared Space Instituut in Drachten een onderzoek naar de effectiviteit van Shared Space. Daarbij komen vragen aan de orde als 'Hoe veilig is Shared Space' en 'Wat zijn de consequenties voor de handhaving'....... - Shared Space instituut uit de startblokken
Het Shared Space Intitute in Drachten is van start. Onder directie van Wiebe Wieling werken zo'n tien mensen aan de verdere ontwikkeling van het Shared Space concept.......
Ik merk dat het vooral landschapsarchitecten en stedebouwers zijn die graag naar dit concept verwijzen. Het inrichten van de openbare ruimte kan dan eenvoudiger en er wordt ruimte bespaart. Daar zit ook het gevaar want soms heb je ruimte gewoon nodig.
Het concept lijkt veel voordelen te hebben maar er zijn ook nog veel vragen. Het kijken naar buitenlandse voorbeelden is erg verraderlijk omdat wij hier met veel fietsverkeer te maken hebben.
Kortom we weten er nog te weinig van en het nu maar roepen als nieuw wondermiddel voor de inrichting vind ik erg voorbarig.
De Engelse resultaten zijn niet 1:1 relevant voor Nederland, omdat we hier natuurlijk nog een derde groep verkeersdeelnemers hebben: de fietser. Ik maak me persoonlijk erg veel zorgen over de effecten van Shared space op de verkeersveiligheid- niet eens op de objectieve veiligheid, maar op de subjectieve- zie ook de reactie van Jan Tijink. Fietsers zullen zich minder veilig voelen, waardoor kwetsbare groepen wellicht minder gaan fietsen. En dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn!
Reagerend op Jan Tijink: Niet ‘Reden voor nog meer onderzoek’ maar ‘Reden om nu eindelijk goed onderzoek te gaan doen’!
Ik vind het wel gênant dat het betere en genuanceerdere onderzoek uit Duitsland en Engeland moet komen en niet uit het geboorteland van Shared Space.
Overigens: het is niet alleen de vraag of er meer kwetsbare groepen zoals ouderen het slachtoffer worden van Shared Space, het is de vraag of die groepen er überhaupt nog wel durven kómen.
Als ten slotte de signalen uit Haren niet bedriegen zijn het juist de fietsers die de negatieve effecten voor (oudere) voetgangers veroorzaken. En die hou je je met bloembakken niet van het lijf.
Als verkeersadviseur bij Politie Twente werkzaam natuurlijk interesse bij ontwikkelingen mbt toepassing Shared Space principe. Daartoe ook uitvoerig o.a. situatie Laweiplein in Drachten samen met collega verkeersadviseurs bekeken. Gezien het gedrag van de fietsers ( zeer nadrukkelijk en soms zelfs overdreven richting aangeven zelfs bij vervolgen van hun weg op het plein) konden wij die situatie niet als veilig aanmerken. Onzekere en onveilige gevoel was van de gezichten van de fietsers af te lezen.
Navraag bij onze collega’s van de verkeersdienst Drachten: Bleek dat zij vrijwel geen ongevallen meer registreren omdat de schuldvraag zo vaak (te) onduidelijk bleek. Waren daarom absoluut niet “gecharmeerd” van deze toepassing Shared Space. Vandaar ook vrijwel geen geregistreerde ongevallen meer. Maar dat wil nog niet zeggen dat het er daar veiliger op is geworden. Reden voor nog meer onderzoek?