Ecorys en TNO hebben samen een ‘Economische toets MobiliteitsAanpak’ uitgevoerd voor het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De belangrijkste en meest verrassende uitkomsten daarbij waren de hoge baten van het realiseren van robuustheid. Dat is de bestendigheid van het wegennet tegen verstoringen. Het ministerie zal het beleid hier dan ook meer op richten.
De MobiliteitsAanpak is het beleidsdocument waarin het ministerie van Verkeer en Waterstaat haar mobiliteitsplannen tot 2040 ontvouwt. De nadruk ligt op de periode tot 2028. De Aanpak geeft op hoofdlijnen, in tien concepten, de keuzes voor investeringen in wegen, openbaar vervoer en binnenvaart weer. ‘Aanleiding voor de economische toets was dat de kosten en baten van de concepten nog niet waren ingeschat’, zegt adviseur Maaike Snelder van TNO in Delft. ‘Daarnaast was er nog geen uitwerking van de concepten voor verschillende soorten regio’s’.
De eerste stap daarbij was, om samen met het ministerie van Verkeer en Waterstaat de concepten te concretiseren. Snelder: ‘Sommige beleidsuitgangspunten waren nog niet ver genoeg uitgewerkt om een goede inschatting van de baten te kunnen maken. Dus zijn we van globale aanduidingen zoals ‘snelwegen in de Randstad gaan naar twee keer vier rijstroken’ naar een nauwkeuriger omschrijvingen gegaan.’
Een stap verder was, om concepten voor enkele regio’s verder uit te werken en te bepalen welke concepten daar zinvolle combinaties zouden vormen. ‘Bijvoorbeeld: hoe je naast de A4 een parallelstructuur creëert om via een andere route snel over de weg van Amsterdam naar Den Haag te komen’, zegt Snelder. ‘Maar ook hoe je wegen en OV-concepten naast elkaar, als gelijkwaardige alternatieven aanbiedt om reizigers een echte keuze te bieden.’ TNO werkte daarbij de wegconcepten uit, terwijl ECORYS het OV en de binnenvaart voor zijn rekening nam. De relatie tussen beide werkten ECORYS en TNO gezamenlijk uit.
Kosten-batenanalyses voor infrastructuurprojecten concentreerden zich tot nu toe vooral op reistijden. Voor robuustheid en betrouwbaarheid gebruikt men een aanname, dat dit 25% van de reistijdbaten oplevert. ‘Wij hebben dit aspect niet als aanname, maar als berekening meegenomen. Dat deden we door de effecten van bijvoorbeeld verschillende weersomstandigheden, ongelukken, evenementen en vakanties in de modelsimulaties mee te nemen, gerelateerd aan het aantal keren dat ze voorkomen. Daarbij bleek dat de baten niet een kwart van de baten van reistijd bedroegen, maar honderd procent. Dat betekent dat de totale baten van infrastructuurinvesteringen tot nu toe sterk zijn onderschat’, geeft Snelder aan.
TNO doet veel onderzoek op het gebied van robuustheid. ‘Deze economische toets onderschrijft het belang daarvan nog eens, ook in de baten. Verkeer en Waterstaat gaat het beleid hier dan ook op doorzetten’, meldt Snelder. De baten van robuustheid en betrouwbaarheid zijn niet voor alle projecten even hoog. De aandacht zou dus meer uit moeten gaan naar projecten waar die baten er wèl zijn. Snelder en haar collega’s bekijken nu wat de meest kwetsbare plekken in het wegennetwerk zijn, waar maatregelen op relatief korte termijn veel vooruitgang opleveren.

Gerelateerde berichten

• Maaike Snelder wint Dewis-award
  Maaike Snelder heeft de DEWIS-prijs voor beste vrouwelijke promovenda van het jaar ontvangen. De jury was unaniem van mening dat Snelder met haar onderzoek “Designing Robust Road Networks: a general method applied to the Netherlands” de prijs verdient.......