Nederlanders steeds afhankelijker van de auto
Veertig procent van de autoverplaatsingen zijn niet op een andere manier te doen. Dit percentage neemt snel toe. We kunnen steeds minder zonder de auto. Dit concludeert Hans Jeekel in zijn proefschrift De autoafhankelijke samenleving.
Hans Jeekel werkt bij Rijkswaterstaat en was enige jaren Kamerlid voor D66. Hij promoveert op 14 april 2011 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en brengt zijn proefschrift ook in boekvorm uit onder de titel ‘De autoafhankelijke samenleving’. In het boek wordt gekeken naar motieven voor het gebruik van de auto en wordt geprobeerd vast te stellen hoe autoafhankelijk onze samenleving is. De promovendus rekende uit dat ongeveer 40 % van de huidige autoverplaatsingen nu al niet op een andere manier te doen is en dat dat percentage snel toeneemt. Rond 2020 is nog slechts voor minder dan de helft van de autoverplaatsingen een alternatief. Een op de vijf Nederlandse huishoudens zijn autoloos. De vraag is hoe zij de autoafhankelijke verplaatsingen gaan uitvoeren of dat ze kansen gaan missen. Jeekel stelt dat voor de armere, de oudere en de autoloze huishoudens bereikbaarheid niet over files en snelle en betrouwbare reistijd gaat maar over het tegen betaalbare kosten kunnen meedoen aan de samenleving.
Jeekel stelt zich ook de vraag of een zo sterk autoafhankelijke samenleving houdbaar is op de langere termijn. ‘We worden steeds afhankelijker van de auto, maar die auto raakt in een moeizaam veranderingsproces, moet aan stevige klimaatdoelen voldoen en krijgt te maken met onzekere levering van fossiele brandstof, terwijl alternatieven nog niet wagenparkbreed aanwezig zijn.’ De promovendus stelt dat deze aspecten tussen 2015 en 2030 grote gevolgen kunnen hebben op de automobiliteit. Echt ongestoord rijden wordt moeilijk. Hij verkent in zijn onderzoek scenario’s voor de sturing rond automobiliteit in de toekomst.
Laatste berichten in rubriek Mobiliteit
Gerelateerde berichten
- Een miljoen huishoudens meer in 2045
Nederland krijgt de komende decennia te maken met een forse groei van het aantal huishoudens. Ook de samenstelling van de huishoudens ziet er in de toekomst heel anders uit....... - Nederlanders kiezen steeds meer voor de auto
Nederlanders zijn zich de afgelopen decennia vaker, langer, verder en om meer verschillende redenen gaan verplaatsen. Verklaringen voor de groei van de mobiliteit zijn te [lees verder...]......
Tip: het proefschrift is wel (voor een groot deel) in te zien via google books. Ik vond het wel verfrissend om te lezen dat ik niet de enige ben die zich verbaast over de omvang en de verregaande vanzelfsprekendheid van onze autoverslaving.
Inmiddels ben ik alweer twee jaar bewust ‘auto-clean’. Het verlost zijn van al die kosten (keuringen, reparaties, brandstof, wegenbelasting etc.) en uitlaatgassen (nou ja, van één auto dan) voelt goed. Eerlijkheidshalve moet ik er wel bij zeggen dat het natuurlijk wel helpt dat ik in het goed bereikbare midden des lands en op loopafstand van een station woon, dat mijn kinderen nu groot genoeg zijn om zelf te lopen en hun eigen spullen te dragen, en dat ik ook niet anderszins oud, armlastig of gehandicapt ben…
Het is heel goed te doen, het leven zonder auto, maar je moet op bepaalde gebieden wel andere keuzes maken. Naar woningen/banen zoeken in de buurt van een station. Zoeken naar een camping/vakantieplek die met het OV goed bereikbaar is (ook in het weekend!) Investeren in een goede fiets en een regenpak. Bezorgkosten incalculeren als je meubels of andere grote dingen koopt. Je familie en vrienden ervan bewust maken dat je niet altijd ‘even’ op bezoek kunt komen etc. En dat je ècht niet voor gek verklaard hoeft te worden omdat je ervoor kiest om het zonder auto te doen
Jammer dat niet toegelicht staat wat Hans Jeekel bedoeld, dat voor 40% van de autoverplaatsingen geen alternatief is.( In 2020 toenemend tot 50%)
Zo lijkt autogebruik onvermijdelijk. Uit het radiofragment begrijp ik echter dat hij juist problemen daarvan (energie, CO2 , bereikbaarheid) vóór wil zijn en wil aanzetten tot nadenken over wat hij naar analogie van verantwoord eten, verantwoord autogebruik noemt. http://www.eburon.nl/de_autoafhankelijke_samenleving
Inderdaad @Mars een kwart van de autoritten wordt gereden tot 2,5 km en tot 7,5 km nog eens een kwart. Dus so wie so lijkt bijna de helft van de autoverplaatsingen een alternatief, zeker als de e-fiets nog wat algemener wordt.
Maar aantal verplaatsingen heeft een wat beperkte betekenis: Tot 7.5 km wordt slechts 10% van de autokm gereden. Wel belangrijk binnen de stad, maar niet zo relevant voor de belasting van het autosnelwegennet en energieverbruik en CO2 uitstoot.
Meeste autokm (bepalend voor belasting snelwegennet en CO2-uitstoot) wordt in het beperkte aantal ritten van langere afstand gereden: bv. Met ritten boven de 40 km, 11% van de verplaatsingen met de auto, wordt meer dan de helft van de autokm gereden.
Het openbaar vervoer kan op de middellange en lange afstanden veel betekenen als alternatief, zeker in de combinatie met fiets in voor- en natransport. Voorwaarde is dat de reistijd met het OV minder is dan 1,5 keer de reistijd met de auto. Dat nu nog maar weinig het geval, vaak is de reistijd meer dan 2 keer zo lang. Maar het is in praktische zin wel goed en snel te realiseren, met snelwegbus en programma hoogfrequent spoor, zie bv. http://www.snelwegbus.com .
Benieuwd wat er dan overblijft van de 40% tot 50% van de verplaatsingen waarbij geen alternatief is voor de auto. (en hoe erg dat is en wat voor alternatieven daarvoor te bedenken zijn).
Dus Hans alvast gefeliciteerd met je promotie en graag een pdf met een wat uitgebreidere samenvatting op internet.
Op zich geen nieuws. Of de getallen kloppen is niet te controleren maar duidelijk is dat Nederlanders zich erg afhankelijk opstellen. Ik zie het als een keuze. Kiezen voor die mooie woonplaats ver van je werk of die erg goed betaalde baan ver van je woonplaats. In de file staan of de hoogste prijs voor je brandstof of parkeerplaats betalen is ook een keuze. Duidelijk is dat ruimte en brandstof schaarser zullen worden. De minder bedeelde of oudere is feitelijk niet een zo slecht af want prijs/kwaliteit verhouding met betrekking tot mobiliteit is ver te zoeken. Er moet veel geld bij bij bezitten en gebruiken van een auto. Hierbij zijn de gevolgen voor het milieu en de gezondheid niet eens meegenomen in het verhaal.
Wordt de autoafhankelijkheid ook niet erg gestimuleerd door de overheid? Jaarlijks investeren we ongeveer 10 miljard in auto-infrastructuur, 1,8 miljard in OV en 0,5 miljard in fietsvoorzieningen. Niet zo vreemd toch dat we dan autoafhankelijker worden.
@ Mars: uw comentaar is wat mij betreft wereldvreemd. Alles hangt er vanaf waar de gebruiker woont.
@ Adriaan; een te los ruimtelijk orderningbeleid is een vraag in de goeie richting maar de essentie is dat we letterlijk over het ganse land wonen, elke vierkante km woont er wel iemand. Daarom is er afhankelijkheid van een auto. De mensen die in de stad wonen kunnen inderdaad zonder, helaas de mensen die in een landelijke gemeente wonen moeten met de auto omdat er maar 2 bussen per dag op 2 a 3 km afstand passeren en op die mannier is openbaar vervoer nutteloos.
@adriaan
Het lijkt mij toe dat het uitsmeren van functies en dus het vergroten van de reisafstand in het woon-werk verkeer meer veroorzaakt wordt door de huidige arbeidsmarkt, waarin een baan voor het leven een hoge zeldzaamheid is geworden, en waar het merendeel van de banen bestaat uit korte termijn contracten. Hierdoor os het begrip “dicht bij het werk gaan wonen” zonder betekenis geworden. Ook de huidige verlamming op de huizenmarkt, die verhuizen zeer kostbaar of geheel onmogelijk maakt, is hiet debet aan.
Komt deze hoge en toenemende afhankelijkheid door té los ruimtelijke ordeningsbeleid, waardoor de functies te veel uitgesmeerd zijn geraakt zijn over het land, en de reisafstanden dus te groot zijn geworden?
Een groot deel van de verplaatsingen die per auto gedaan worden kan ook worden uitgevoerd door middel van de motorfiets en de bromfiets, mits er niet te veel vracht mee moet. De motorfiets gebruikt twee keer zo weinig brandstof als de auto, de bromfiets vier tot zes keer zo weinig, vereist veel minder energie en materiaal om te maken en vereist veel minder ruimte zowel op de weg als om te parkeren. Voorwaarde daarvoor is wel dat het huidige beleid, dat gericht is op de bestrijding van de motortweewieler in al zijn vormen, in het tegendeel verandert.
De fiets is in de vergrijzende samenleving minder bruikbaar, daar de ouderdom in het algemeen met zich meebrengt dat de ledematen niet goed genoeg meer werken on de fiets nog bruikbaar te maken, behalve voor buurtverkeer. Het lijkt mij waarschijnlijk dat de 20 % van de huishoudens die zich z.g. prima redt zonder auto gebruik maakt van de auto’s gereden door buren, kinderen, kleinkinderen, etc., dus zich niet redt zonder auto, al is die van iemand anders. Naarmate de sociale samenhang in de samenleving afneemt zal dit percentage minder worden.
Bijzondere conclusies. Het proefschrift staat niet online bij de Erasmusuniversiteit, dus ik kan het moeilijk controleren. Ik ben benieuwd welke criteria deze RWS-medewerker hanteert voor het afhankelijk zijn van de auto. Het gros van de autoritten gaat over een afstand van minder dan 7 km, dat kan allemaal met de fiets. Die 40% is schromelijk overdreven. En het is ook niet te rijmen met het feit dat 20% van de huishoudens zich kennelijk prima redt zonder auto.