Marc Witbreuk – vanMarleWitbreuk

De overheid faalt in het beleid om er voor te zorgen dat de ruimte voor parkeren efficiënt wordt benut. Dit stelde Jos van Ommeren in zijn oratie aan de Vrije Universiteit Amsterdam een aantal weken geleden. En hij heeft voor een groot deel gelijk. Maar er zijn wel wat veranderingen te zien.

Zo kwam het enkele tientallen jaren geleden voor, dat gemeenten te maken hadden met een situatie waarbij meer dan de helft van de parkeerplaatsen op eigen terrein lagen. Van bedrijven of van bewoners. Uiteraard bemoeilijkte dat het voeren van een effectief beleid. Langzamerhand werd het gewoon om uit te gaan van parkeernormen, waarbij in ieder geval bij nieuwbouw aan de ene kant een rem werd gezet op het aantal parkeerplaatsen, maar aan de andere kant ook een minimum werd gesteld aan het aantal te bouwen parkeerplaatsen op eigen terrein.
Het locatiebeleid van de jaren negentig was daarbij het meest verregaand. Dit werd echter als een mislukking beschouwd, omdat bedrijven gingen shoppen tussen gemeenten. En die bleken niet te beschikken over even sterke ruggengraten. Waarna het zwalkende beleid weer verder ging. Overheden stelden eisen aan bedrijven bij nieuwbouw. En in een aantal gevallen, waarin de bedrijven niet aan de eisen konden voldoen, werd de mogelijkheid gegeven om de realisatie van parkeerplaatsen af te kopen en zo door te schuiven naar de gemeente. Waarbij dan de gemeente zorg zou dragen voor het aanbieden van voldoende parkeergelegenheid.
Die laatste stap lijkt er een in de goede richting. Immers, de ruimte is schaars. En als de ruimte zo efficiënt mogelijk benut moet worden, dan betekent dat de beschikbare ruimte zo optimaal mogelijk benut moet worden. Een lege parkeerplaats past niet in die gedachte. En, realiserend dat de meeste werknemers toch van 8 tot 5 werken, is een parkeerplaats op eigen terrein niet efficiënt. Immers, de parkeerplaats wordt dan ruim 60% van de tijd niet bezet.

Een jaar of 6 geleden heb ik er al eens voor gepleit om de bouw van parkeerplaatsen geheel op publieke grond te realiseren. Geen enkele parkeerplaats dus meer op eigen terrein! In ieder geval niet in die gebieden waar sprake is van een mix van functies. Omdat in die gebieden juist een efficiënt gebruik van parkeerplaatsen gewenst en mogelijk is. Waar de werknemer naar huis vertrekt en een parkeerplaats verlaat, daar arriveert de bewoner, die behoefte heeft aan een parkeerplaats. Waar de bankemployee weekend viert en zijn parkeerplaats niet gebruikt, daar is het gezin op zoek naar een parkeerplaats om eens te gaan winkelen. Dezelfde parkeerplaats inzetten voor meer functies. Een taak die ligt bij de overheid en die vervult kan worden als zij grip heeft op de ruimte. Grip op de parkeerruimte. Weg dus met de normen. Beheer de ruimte efficiënt.

Inmiddels lijkt dit besef langzaam toch door te dringen. Onlangs stelde een gemeente in de Randstad de vraag of het mogelijk was om bedrijven te verplichten om parkeergelegenheid af te kopen bij de gemeente en ze te verbieden parkeerplaatsen op eigen terrein te bouwen. Misschien is het dus zo dat de overheid nog wel faalt, maar langzamerhand toch probeert daar iets aan te doen. Mogelijk kan dat via financiële prikkels, zoals van Ommeren voorstelt, maar mogelijk is een efficiëntere wijze het via grondbezit sturen van het gebruik. Mooi onderwerp om eens nader te bestuderen.