Spitsmijdenprojecten op de lange duur redelijk kosten-effectief

Bij spitsmijdenprojecten kost de gemiddelde spitsmijding de overheid 3,5 tot 8,2 euro. En twee jaar na zo’n project valt de helft van de automobilisten terug in zijn oude gedrag. Toch valt de kosteneffectief uiteindelijk positief uit. Tenminste, als je de termijn waarover je de voordelen becijfert lang genoeg neemt.

Dat blijkt uit de Meta-Evaluatie Spitsmijdenprojecten die bureau MuConsult uitbracht voor het ministerie van IenM. Daarin zijn projecten meegenomen als Winnen van de File (Brabant), Spitsmijden 010 (Rotterdam) en Slim uit de Spits (Arnhem-Nijmegen).

Deelnemers aan spitsmijdenprojecten maken gemiddeld twee spitsmijdingen per persoon per week. Ze doen dat vooral door het kiezen van andere tijdstippen (41%) en door het gebied waarop zo’n project betrekking heeft te mijden (30 %). Een klein deel stapt over op een andere vervoerwijze. Een op de tien kiest voor de fiets, een op de twintig kiest voor het openbaar vervoer.

Een jaar na afloop van een project haakt een derde van de automobilisten af. Twee jaar na afloop van het project is de terugval 47% en drie jaar na dato 52%. Daarna lijkt de terugval sterk af te nemen tot 2% per jaar. De terugval is vooral groot bij projecten die gericht zijn op hinderbeperking vanwege werkzaamheden.

Een effect van spitsmijdenprojecten is dat ze verkeer van het onderliggend wegennet terugtrekken naar de snelweg. Gemiddeld eenderde van de verkeerskundige baten van een spitsmijdenproject wordt teniet gedaan doordat het overige verkeer de ontstane ruimte voor een deel weer opvult.

Spitsmijdenprojecten zijn vooral kosteneffectief als de effecten over een lange periode worden meegenomen in de berekening omdat altijd nog een deel van de deelnemers langere tijd de spits blijft mijden.

De kosten per individuele spitsmijding (dus beloningskosten en projectkosten gedeeld door het totale aantal gerapporteerde spitsmijdingen tijdens deelnameperiode) bedragen gemiddeld ca. €8,20 (1 jaar effect) tot €3,50 (10 jaar effect).

Als je dat afzet tegen de opbrengsten varieert het baten/kostensaldo van 1,4 tijdens het project tot 2,8 na een periode van 10 jaar. Zo’n 70 procent van de baten bestaat hierbij uit reistijdbaten waarbij voor de filerijder €12,30 per uur wordt aangehouden. Andere baten komen voort uit een betrouwbaarder reistijd, milieuwinst en winst voor de verkeersveiligheid.

 


Mail de redactie

MEER OVER DIT ONDERWERP