Buurtstallingen fietsgebruik stimuleren
Deelfietsen

‘Buurtstallingen zijn dé oplossing voor verduurzaming steden’

Het opzetten van buurtstallingen moet fietsgebruik in alle lagen van de bevolking stimuleren. ANP / Hollandse Hoogte / Venema Media

Een fietsenstalling in een dichtbevolkte stadswijk, gevuld met een groot aanbod aan deelfietsen, compleet met fietsschool en fietsenmaker, oftewel: een buurtstalling. En niet te vergeten, buurtbewoners drinken er ook een kop koffie met elkaar. Een initiatief van Willem-Frederik Metzelaar dat samen met achttien andere start-ups geselecteerd door Mobility Lab 2022. De volgende stap is het realiseren van één buurtstalling om te testen of het inderdaad alle verwachtingen van Metzelaar waarmaakt.

Volgens Metzelaar is het een uitgemaakte zaak:  door de aanwezigheid van een buurtstalling gaan meer mensen fietsen, vermindert het autogebruik en worden steden leefbaarder. Neem een gemiddelde buurt in de grote stad: oude woningen, bewoond door allerlei lagen van de bevolking, een hoge bevolkingsdichtheid en weinig ruimte om fiets te stallen. Dit zijn precies de ingrediënten die nodig zijn om een buurtstalling tot een succes te maken. “Niet iedereen woont in een vinexwijk. En zeker de ondergroep niet; de dominante groep in steden. De onderlaag heeft geen geld en geen ruimte. Als steden willen verduurzamen, moet het die groep zijn die ander gedrag gaat vertonen”, is Metzelaars stellige overtuiging. “Als er een fietsenstalling is, gaat het gebruik van de fiets met 30% omhoog”, weet hij. “Als er een fietsschool in de buurt is met 40%. Mijn hypothese is dat het fietsgebruik door een buurtstalling met 50% omhoog gaat.”

Metzelaar is de voorzitter van de Rotterdamse afdeling van de Fietsersbond en heeft zelf niet zo lang geleden zijn auto weggedaan. Hij kwam tot de conclusie dat eigenlijk al zijn afspraken prima te bereiken zijn met het OV of met een e-bike. Voor afstanden tot tien kilometer pakt hij zijn normale fiets.
“De auto is zo’n gemaksvoertuig, dat het voor een fiets bijzonder lastig is om te concurreren. Met de auto leg je kleine en grote afstanden af, vervoer je meerdere personen en je hebt heel veel laadvermogen in volume en gewicht.” Als steden dan ook nog eens ‘car first’ ontworpen zijn én er zijn onvoldoende fietsstimulerende maatregelen getroffen in het basisontwerp van die stad, dan wordt de bewoners een bewuste keuzemogelijkheid ontnomen, vindt Metzelaar.

Laagdrempelig

De buurtstalling zoals Metzelaar het voor ogen heeft, voldoet aan een aantal randvoorwaarden. De stalling is bemenst, heeft ruimte voor veel parkeerplaatsen, het aanbod bestaat uit deels gevarieerd deelvervoer en, niet onbelangrijk, er moet een fietsschool in zitten. Onderzoek wijst namelijk uit dat als mensen jong leren fietsen, ze dit hun hele leven blijven doen. Bovendien moet de stalling de uitstraling hebben van een trendy, laagdrempelige winkel, waar je ook een goede (betaalbare) kop koffie drinkt en een broodje eet.

De basisvraag die volgens de initiatiefnemer aan iedereen in een buurt gesteld moet worden is: ‘wat voor fiets heb jij nodig?’ Vervolgens zorg je dat je in de buurtstalling precies aanbiedt waar vraag naar is. “Een vloot aan allerlei soorten deelfietsen, zodat mensen een e-bike kunnen pakken voor lange afstanden, een bakfiets voor de boodschappen en voor de jongeren een fatbike. En het liefst ook nog met een paar kinderfietsen erbij.”

“Uit mijn berekening blijkt dat als er voldoende deelvervoer is, wat ook nog eens verschillende voertuigen zijn, de stalling feitelijk een ‘commodity’ wordt. Iets wat voor iedereen beschikbaar is, een basisbehoefte dekt en goedkoop is. Zoals autoparkeerplekken nu.”

Bewuste keuze

Het hele idee van de buurtstalling is erop gericht mensen een bewuste keuze te laten maken. De onderlaag zit volgens Metzelaar vast in twee opties: wandelen of met de auto. Terwijl de fiets het goedkoopste, het meest efficiënt en het meest gezond is.

“Ik vind bijvoorbeeld dat iedereen een e-bike moet kunnen gebruiken. Niet kopen. Gebruiken. Dat is een belangrijk verschil. Het huidige aanbod van deelvervoer is op dit moment gericht op de midden- en bovenlaag van de bevolking, op mensen die het kunnen betalen.” Het merendeel van het aanbod in de buurtstalling zal dus bestaan uit e-bikes, als het aan Metzelaar ligt. “Dat is waar de boven- en middengroep massaal op overstapt. En waar de hele retailmarkt op gericht is. Waarom zou de onderlaag geen toegang hebben tot dat soort fietsen? Dan pas krijg je die omslag, als zij toegang hebben tot kwaliteitsfietsen.”

Uitdagingen

Metzelaars enthousiasme werkt aanstekelijk en je gaat je bijna afvragen of het opzetten van een buurtstalling dan helemaal geen uitdagingen met zich meebrengt. “De voorinvestering is groot”, geeft hij desgevraagd toe. “Je hebt een grote winkeloppervlakte nodig, van zeker 600 vierkante meter.” Op de vraag of die ruimte er wel is, in de drukke stad, reageert Metzelaar nuchter: “Albert Heijn vindt die ruimte toch ook? Heineken lukt het, de Dark stores lukte het. Hoezo is er geen ruimte?”

Daarnaast moet er geïnvesteerd worden in fietsenrekken, brandveilige kluizen om de accu’s in op te laden, een online platform waar alle fietsen op te vinden zijn en natuurlijk de operationele kosten. “De voorinvestering is vijf ton, heb ik berekend, maar onderaan de streep komt het uit. Linksom of rechtsom, dit gaat gewoon gebeuren.”

Lees ook: 

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve jaaraanbieding: € 7,50 i.p.v. € 10,50. 

Bekijk de aanbieding

Auteur: Marloes Kanselaar

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.