Het SWOV-kantoor. FOTO Google Maps

SWOV: 2019, een beslissend jaar voor de verkeersveiligheid

Op de derde zondag van november wordt traditiegetrouw stilgestaan bij verkeersslachtoffers. Het afgelopen jaar, in Leeuwarden, werd de essentie van die herdenking ijzingwekkend in beeld gebracht met 613 lege stoelen. Voor elke verkeersdode uit 2017 een. Een plein vol. Waarbij je beseft: dit is geen statistiek. Achter elke lege stoel gaat een vrouw of een man, een moeder of vader, een dochter of zoon of een oma of opa schuil. Aan het woord is SWOV-directeur Peter van der Knaap. Hij blikt terug en kijkt vooruit.

Het zijn beslissende jaren voor de verkeersveiligheid in ons land. De daling in het aantal verkeersdoden stagneert de laatste jaren en het aantal ernstig verkeersgewonden laat al langere tijd een stijgende trend zien. Het gaat dus al langer niet goed. Minister Cora van Nieuwenhuizen wil het tij keren met het Strategisch Plan Verkeersveiligheid, dat zij in december presenteerde. Ze sprak daarbij ook haar ambitie uit: naar nul verkeersdoden.

Omslag

Vooropgesteld: ik ben erg blij met de ambitie van de minister. Het is ook positief dat het nieuwe plan er nu al ligt, ruim op tijd voor de periode 2020 – 2030. Nieuwe ambities en, vooral, aanvullende maatregelen zijn echt nodig om het tij te kunnen keren. In de Monitor Verkeersveiligheid 2018 concludeert SWOV dat vooral de veiligheid van fietsers, 80-plussers en scootmobielrijders extra aandacht verdienen. Op het punt van infrastructuur gaat het om 30, 60 en 80 kilometer wegen.

Maar ook het veilig maken van 50 km/uur wegen is nog niet af: nog te vaak moeten fietsers – inclusief mensen met kinderen in bakfietsen – de rijbaan daar delen met gemotoriseerd snelverkeer. En dat is inherent onveilig.

Goed is ook dat geïnvesteerd wordt in de kennis die nodig is om de omslag te maken.

Mensen zijn kwetsbaar en feilbaar, dus daar kun je maar beter rekening mee houden

Sommige mensen vinden de doelstelling ‘nul verkeersdoden’ gratuit aandoen. Omdat het ‘toch onhaalbaar is’, en al helemaal op de kortere termijn. Ik zie dat anders: je kunt echt ver gaan. Uit onderzoek weten we dat het streven naar ‘de nul’ helpt om meer aandacht en middelen voor verkeersveiligheid te genereren. En, belangrijker, dat het leidt tot betere resultaten, zeker als je begint met specifieke doelgroepen, zoals kinderen. Je zou er sowieso naar moeten willen streven, meen ik. En dat kan ook!

Kwetsbaar

In de geactualiseerde visie Duurzaam Veilig Wegverkeer spreken we van ‘principes voor ontwerp en organisatie van een slachtoffervrij verkeerssysteem’. Mensen zijn kwetsbaar en feilbaar, dus daar kun je maar beter rekening mee houden door veiligheid zo min mogelijk te laten afhangen van individuele beslissingen van weggebruikers.

Het streven naar nul verkeersdoden is volgens mij helemaal niet gratuit: het wekt juist verwachtingen en schept dus ook verplichtingen. Ook voor de plannen die er nu liggen en het kabinet dat er prioriteit aan zegt te geven. Vrij naar een bekende uitspraak van wijlen Jan Schaefer zou ik willen zeggen: een plan op zich voorkomt nog geen slachtoffers.

Seniorproof

Het komt er het komende jaar op aan dat er concrete maatregelen moeten worden gekozen en moeten er voldoende middelen worden vrijgemaakt. Pas dan kan het plan in de periode tot 2030 echt gaan werken. Pas dan kunnen kruispunten seniorproof worden ingericht en kunnen we langs álle 50km/uur-wegen vrijliggende fietspaden aanleggen.

Alleen als de schop daadwerkelijk de grond ingaat kunnen we alle 30km/uur-gebieden echt veilig inrichten. Zodat daar geen dodelijke ongevallen meer kúnnen plaatsvinden, in plaats van de tientallen die we nu nog helaas zien. Alleen dan kunnen we zorgen voor veilige bermen en politietoezicht dat weer terug op het oude niveau is.

Elke euro aan investeringen heeft zichzelf 3 tot 4 keer terugverdiend!

Het goede nieuws is: we hebben eerder als land laten zien dat het kan. Met de maatregelen die genomen zijn tijdens het zogenaamde ‘Startprogramma Duurzaam Veilig’ zijn veel slachtoffers bespaard. We plukken daar nog steeds de vruchten van: elke euro aan investeringen heeft zichzelf 3 tot 4 keer terugverdiend!

Concrete afspraken

Het is goed dat de verschillende partijen samenwerken aan een verbetering van de verkeersveiligheid en ook samen het SPV hebben opgesteld. De nieuwe besturingsstructuur en de risicogestuurde aanpak biedt mogelijkheden om het beleid goed te organiseren. Maar de sterke impuls die uitging van dat startprogramma, ondertekend door alle wegbeherende overheden, zou ik ook voor 2019 willen bepleiten. Het moet gaan om concrete afspraken, compleet met bestuurlijk commitment en uiteindelijk ook geld: in de bestaande hoofdstromen en waar nodig met extra middelen.

Als we daarin slagen wordt 2019 echt het jaar waarin we het tij gaan keren. Met een geactualiseerde visie op een Duurzaam Veilig Wegverkeer. Met een hagelnieuw Strategisch Plan Verkeersveiligheid. Maar vooral met doortastende maatregelen. Waarbij de discussies in het afgelopen jaar over de snorfiets, de Stint, voetgangerveiligheid maar ook over de scootmobiel laten zien dat veiligheid vaak een kwestie van kiezen is.

Auteur: Redactie

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.