Deelfiets, app, whim BEELD MaaS Global

‘Internationaal veel bewondering voor Nederlandse MaaS-aanpak’

Er is internationaal veel bewondering voor de Nederlandse aanpak van Mobility as a Service, constateert Jaap Sytsma in zijn blog. Namens MuConsult woonde hij onlangs de International Conference on Mobility as a Service bij in Finland. Wat hem verder opviel: ook in andere landen wordt aan de weg getimmerd en zijn de verwachtingen hooggespannen.

Zo’n 120 experts uit 25 landen waren op 3 en 4 december in het Finse Tampere voor de tweede International Conference on Mobility as a Service. Tijdens de openingskeynote van Sampo Hietanen, CEO van MaaS Global en ‘founding father’ van de MaaS-gedachte, bleek dat de gebruikers van MaaS-dienst Whim ouder zijn dan veel onderzoeken verwachten. Opvallend veel 50-plussers blijken Whim te gebruiken en dus MaaS als een goede invulling van hun mobiliteitsvraag zien. 

Meer in het algemeen slaan uiteenlopende abonnementsvormen met bundels van deelmobiliteit en openbaar vervoer goed aan. Sinds kort is er bijvoorbeeld een weekend-abonnement, dat vooral populair is onder gezinnen. Dit toont dat MaaS voor een grote groep reizigers interessant kan zijn en dat het belangrijk is breder te kijken dan de individuele mobiliteitsvraag. De grootste uitdaging bij de ontwikkeling van MaaS zit volgens Hietanen in de samenwerking met andere marktpartijen en overheden: “You are as strong as your partners are.”

Nederland loopt voorop

Wat dat betreft was er rond mijn bijdrage over de MaaS-pilot in Leidsche Rijn en de afsluitende paneldiscussie met Eric Mink dan ook veel bewondering voor de Nederlandse nationale aanpak. De publiek-private samenwerking (inclusief minicompetities), de ontwikkeling van een open ecosysteem, een nationale leeromgeving en grootschalige pilots maken dat Nederland nu voorop loopt in de ontwikkeling van MaaS. 

Alleen de Zweden komen met hun aanpak middels de Sustainable Mobility Challenge enigszins in de buurt. Interessant aan de Zweedse aanpak is ook dat MaaS wordt benaderd vanuit de energietransitie en klimaatdoelen, terwijl in Nederland bereikbaarheid van stad en platteland veelal voorop staan. De energietransitie kan, zeker bij bedrijven die hun CO2-uitstoot willen reduceren, een goede aanleiding zijn om over te stappen naar een MaaS-dienst waarbij kan worden gestuurd op meer duurzame vervoerwijzen.

Aaknopingspunten voor platteland

Tijdens de deelsessies werd duidelijk dat verspreid over Europa en Australië veel pilots worden opgezet die betrekkelijk kleinschalig zijn en geen focus hebben op een voortbestaan voor de langere termijn. Dat betekent zeker niet dat we in Nederland niets van ze kunnen leren. Schotse en Finse projecten met een focus op inclusiviteit en bereikbaarheid van rurale regio’s, laten zien dat ook daar vraag is naar een vervoersysteem dat voor iedereen beschikbaar en toegankelijk is. Dat biedt aanknopingspunten voor Nederlandse plattelandsregio’s en wellicht ook de buitenwijken van onze steden. Bovendien moeten we in Nederland ervoor waken te sterk te focussen op de jonge, hoogopgeleide inwoners die hun mobiliteit toch wel weten te organiseren. Inclusiviteit en toegankelijkheid moeten ook met MaaS voldoende aandacht krijgen. Niet iedereen is fysiek of mentaal in staat met apps en nieuwe vervoerwijzen om te gaan.

Te veel macht

In Spanje en Duitsland is de rol van de OV-autoriteit en de OV-vervoerder groter bij de ontwikkeling van MaaS. Dit gebeurt vanuit de gedachte dat marktpartijen niet geneigd zullen zijn bij te dragen aan publieke doelstellingen. In Nederland zien we overheid en ICT als een slechte combinatie, maar markt en ICT leidt ook niet altijd tot gewenste uitkomsten, zeker niet wanneer één partij (te) veel macht krijgt. Een goede ordening van de MaaS-markt in Nederland en Europa zal een belangrijke bijdrage leveren aan het publieke en private succes van MaaS. Daarbij moet de meerwaarde van MaaS voor de consument wel centraal staan. Zonder goed (openbaar en deel)vervoeraanbod zal hij niet geneigd zijn MaaS te gaan gebruiken en zijn reisgedrag aan te passen.

Hooggespannen verwachtingen

2020 wordt het jaar van de waarheid voor MaaS, zeker in Nederland, zo stelde Eric Mink terecht in het afsluitende panelgesprek met Milos Mladenovic (Aalto University) en Janne Jakola (Matkahuolto, langeafstandsbusvervoer in Finland). De verwachtingen in Nederland en zeker ook het buitenland zijn hooggespannen. Komend jaar wordt duidelijk of MaaS in Nederland daadwerkelijk gaat doorbreken naar een niveau waarop duizenden reizigers verschillende MaaS-diensten gebruiken. Daarmee ontstaat ook inzicht in wat de effecten van MaaS kunnen zijn en hoe MaaS-dienstverleners, mobiliteitsaanbieders en overheden in dit gebruik kunnen sturen. Is er een business case mogelijk voor dienstverleners, wordt de koek voor de aanbieders van deelmobiliteit en openbaar vervoer groter en kunnen publieke doelen als bereikbaarheid en duurzame mobiliteit worden gerealiseerd? Ik ga er, ook in het nieuwe jaar, graag met u over in gesprek.

Jaap Sytsma is projectleider MaaS en openbaar vervoer bij MuConsult

Auteur: Vincent Krabbendam

Vincent Krabbendam is redacteur bij ProMedia. Hij schrijft vooral over personenvervoer en mobiliteit.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.