oudere op de fiets, senior

Zonder maatregelen meer ongevallen onder oudere fietsers

Ouderen zijn in de afgelopen jaren meer en langer gaan fietsen, maar ook het aantal verkeersslachtoffers is onder oudere fietsers toegenomen. Aanvullende maatregelen zijn dan ook noodzakelijk om te voorkomen dat dit aantal in de toekomst verder stijgt. En daarbij bestaat niet één, allesomvattende maatregel om het veiligheidsprobleem van oudere fietsers op te lossen.

Dit blijkt uit het onderzoek ‘Naar meer veiligheid voor oudere fietsers. Ongevallen, omstandigheden en mogelijke oplossingen’ van SWOV. In 2019 overleden 203 fietsers in het Nederlandse verkeer en ruim de helft daarvan was ouder dan 70 jaar. Van de circa 13.900 ernstig gewonde fietsers in 2018 was bijna een derde 70 jaar of ouder. Wel is belangrijk om te noemen dat de kans op een ernstig ongeval per afgelegde afstand nog steeds daalt, omdat mensen langer blijven fietsen en ook verder fietsen.

Gemotoriseerd verkeer

Opvallend in de ongevallencijfers is dat contact met gemotoriseerd verkeer lang niet altijd de reden is voor een ongeval van de oudere fietsers. Gegevens van de politie wijzen uit dat gemiddeld in ongeveer 20 procent van de dodelijke fietsongevallen geen gemotoriseerd verkeer betrokken is. Cijfers van het CBS laten zelfs zien dat in 2018 bij bijna de helft van alle dodelijke fietsongevallen geen motorvoertuig betrokken was.

Bijna tweederde van alle ongevallen mét gemotoriseerd verkeer gebeurt op een kruispunt, terwijl de andere ongelukken juist vaker op een wegvak plaatsvinden. Fietsers van een gevorderde leeftijd kunnen bijvoorbeeld gewond raken bij het op- en afstappen of het niet tijdig opmerken van obstakels. Verder blijken complexe manoeuvres, zoals het links afslaan op een kruising, vaak voor te komen.

Ouderen rijden ook relatief vaak op een elektrische fiets. SWOV heeft gekeken of dit zorgt voor extra ongevallen, maar het blijkt dat senioren goed hun snelheid aanpassen. Daardoor blijkt het snelheidsverschil tussen ouderen op een elektrische fiets en op een gewone fiets beperkt te zijn, ongeveer 1 tot 4 kilometer per uur. Er is dan ook geen eenduidig bewijs dat elektrische fietsen voor ouderen gevaarlijker zijn dan gewone fietsen.

Maatregelen

In het onderzoek worden verschillende maatregelen genoemd om de verwachte toename in de toekomst aan te pakken. Dan gaat het om een combinatie van infrastructurele en voertuigtechnische maatregelen, aangevuld met educatie en beschermingsmiddelen, specifiek gericht op ouderen. Zo kan juist wegontwerp helpen om ongevallen te voorkomen waarbij een hoge snelheid van de tegenpartij de oorzaak is. Ook kan een goede fietsinfrastructuur eenzijdige ongevallen tegengaan.

Er zijn bovendien technologische hulpsystemen in ontwikkeling en SWOV wijst op het belang van goede voorlichting. Daarnaast zou het dragen van een helm aan ouderen een goede bescherming bieden. Wanneer alle (oudere) fietsers in Nederland een goed passende fietshelm dragen, zou dat neerkomen op een besparing van 45 tot 50 verkeersdoden en 900 ernstig verkeersgewonden onder 70-plussers. In het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030(externe link) van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat krijgen zowel oudere verkeersdeelnemers als fietsers prioriteit in het verkeersveiligheidsbeleid voor het komende decennium.

Lees ook:

Actieweek richt spotlight op ouderen veiliger laten fietsen

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.