Speed-pedelec op fietspad. BEELD Provincie Groningen

Waar hoort de speed pedelec op de weg?

De speed pedelec mag sinds halverwege 2017 niet meer op het fietspad, maar op de rijbaan voelen veel gebruikers zich niet veilig tussen de snellere en veel zwaardere voertuigen. Wegbeheerders staan daarom in bepaalde gemeenten toe dat speed pedelec-gebruikers, soms onder bepaalde voorwaarden, tóch op het fietspad rijden. Als iedereen dit op zijn eigen manier gaat doen, bestaat echter het risico dat overal andere regels gaan gelden.

Tour de Force pleit voor eenduidige regels over de plek en het gedrag van de speed pedelec binnen en buiten de bebouwde kom om dit te voorkomen. Met onder andere de gemeente Rotterdam, de provincies Utrecht, Noord-Brabant en Gelderland en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een project gestart en DTV Consultants is gevraagd om een analyse uit te voeren naar de verschillende regelingen voor de plaats op de weg van deze tweewieler en een conclusie te trekken over de gewenste positie.

Zeven varianten

In die analyse is gekeken naar de wensen van de gebruikers zelf, wegbeheerders en belangengroepen en er is een blik over de grens geworpen. Ook zijn verschillende regelingen en praktijkcases in kaart gebracht met voor- en nadelen, om te komen tot zeven mogelijke varianten. Dan valt te denken aan een terugkeer naar de situatie voor 1 juli 2017, een aanpassing van de wet om dit voertuig toch toe te laten op het fietspad, eventueel met een maximumsnelheid of een persoonlijke ontheffing.

In de praktijk blijken speed pedelec-gebruikers vaak op het fietspad te rijden, ook op plekken waar dat niet mag. Dit komt deels omdat ze lang niet allemaal aan de snelheid van 45 kilometer per uur komen, waardoor het rijden op de rijbaan erg gevaarlijk voor ze aanvoelt. Gevraagd naar hun mening laten zij weten met name ontevreden te zijn over de verkeerswetgeving voor speed pedelecs. Zij vinden de infrastructuur onvoldoende ontwikkeld voor de speed pedelec.

Bovendien krijgen deze weggebruikers vaak te maken van onbegrip van automobilisten. Chauffeurs herkennen de speed pedelec vaak niet als bromfiets. Gebruikers zeggen zelf naar de rustige plaats op de weg te zoeken en dat kan het fietspad zijn. Een meting liet zien dat speed pedelec-rijders op uitzonderingstrajecten veelal voor het fietspad kiezen. Als het daar druk is, passen zij hun snelheid aan.

Verdeelde reacties

De belangenorganisaties zijn verdeeld over de gewenste positie. Ze kunnen elkaar vinden in de overtuiging dat er maatwerk nodig is, met name bij wegen met een hoge intensiteit en snelheid. De wegbeheerder kan bij dit maatwerk beslissen om de keuze bij de speed pedelec-berijder te laten. Ze vragen daarnaast om betere voorlichting voor weggebruikers, wegbeheerders en de gebruikers van het voertuig.

Aan wegbeheerders werden verschillende stellingen voorgelegd. Het overgrote deel ziet dit voertuig als een mobiliteitsoplossing, maar de meningen over waar die dan thuishoort op de weg verschillen nogal. De meeste respondenten menen dat er aparte regels moeten gelden, maar ze zijn het oneens over welke regels dat dan moeten zijn. Wel komt keuzevrijheid voor de speed pedelec-gebruiker vaak terug.

Tekst loopt door onder afbeelding

Positie speed pedelec

Conclusie

De meningen lopen nogal uiteen. Dus valt er wel een voorkeur uit te spreken voor de gewenste positie op de weg voor de speed pedelec? Door te kijken naar de organisatorische, juridische en financiële impact, de effecten voor bijvoorbeeld de verkeersveiligheid, en de handhaving voor de verschillende varianten, concluderen de onderzoekers dat het wenselijk is om de speed pedelec op het fietspad toe te laten.

Daarbij heeft een landelijke regeling de voorkeur: het moet wettelijk worden vastgelegd dat dit voertuig op het fietspad mag, waarbij wel een maximumsnelheid geldt. Die zou kunnen worden vastgelegd op 30 kilometer per uur. Dit is een oplossing die acceptabel is voor gebruikers en belangengroepen én het sluit aan bij de wensen van de wegbeheerders.

Landelijke besluitvorming

Het rapport kaart zelf al aan de kans hierop op korte termijn beperkt is, vanwege de noodzaak om de speed pedelec in wetgeving te regelen als aparte categorie. Dit soort besluitvorming moet naar verwachting wachten op het Nationaal toelatingskader voor lichte elektrische voertuigen en het afwegingskader om 30 kilometer de standaardsnelheid te maken binnen de bebouwde kom. Als dit gebeurt, neemt het snelheidsverschil tussen speed pedelecs en auto’s op de rijbaan natuurlijk af en dus waarschijnlijk het gevoel van onveiligheid.

In de tussentijd adviseren de onderzoekers daarom aan wegbeheerders om te kijken naar persoonlijke ontheffingen. Deze bieden keuzevrijheid, sluiten aan bij de wensen van gebruikers en de verkeersveiligheid gaat erop vooruit. Ze wijzen er wel op dat het voor de fietsers die een speed pedelec hebben vervelend kan zijn om overal opnieuw een heffing te moeten aanvragen. Verstandiger is daarvoor een provinciaal initiatief, waarbij gemeenten kunnen aanhaken. Dit draagt bij aan een brede deelname van gemeenten en zorgt voor meer duidelijkheid.

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

1 reactie op “Waar hoort de speed pedelec op de weg?”

jan ter haar|23.04.21|21:18

De speed pedelec is een snelle fiets, maar wel een fiets. Zoals altijd draait het om gedrag. Dat de pedelec zich niet veilig voelt op de gewone weg is logisch omdat het autoverkeer zich ook niet gedraagt. Kijk maar in 30 km straten met shared space! Het zou dus logisch zij dat pedelec gebruikers zich op het fietspad ook gedragen. Druk fietspad langzamer rijden. Dat schijnen ze te doen, dus wat is het probleem?
Alles is een gedrag probleem!

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.