Rapport Fietsersbond fietsen met een beperking (Foto: Rodney Kersten

‘Gemeenten moeten meer doen voor fietsers met fysieke beperking’

De Nederlandse fietsinfrastructuur is hoofdzakelijk ingericht voor fietsers zonder of met nauwelijks fysieke beperkingen. En de toegankelijkheid voor fietsers met een beperking blijkt vaak een blinde vlek voor veel gemeenten. Zij moeten dan ook aan de slag zodat ook deze mensen gemakkelijk de tweewieler kunnen gebruiken, vindt de Fietsersbond. Het gaat dan om het aanleggen van bredere en betere fietspaden en het drastisch verminderen van het aantal hindernissen.

De Fietsersbond vraagt met een rapport aandacht voor fietsers met een fysieke beperking. In die groepen vallen ongeveer twee miljoen mensen. Daarvan kan niet iedereen fietsen, maar degenen die het wel kunnen worden nog te vaak geconfronteerd met problemen door de inrichting van de weg of het fietspad. De Fietsersbond wijst verder op dat het VN-Verdrag Handicap geldt in Nederland, waardoor de Nederlandse overheid er alles aan moet doen om de drempels te verlagen voor mensen met een beperking.

Er valt nog behoorlijk wat te verbeteren in Nederland, benadrukt de fietsersorganisatie. “De meeste fietsinfrastructuur wordt ontworpen voor jonge fitte fietsers op een tweewieler. Die hebben geen moeite met smalle of hobbelige fietspaden, en tillen ook zonder moeite hun fiets in een etagerek. Als je op een driewielfiets of een handbike moet rijden, dan kijk je daar heel anders naar”, aldus Fietsersbond-directeur Esther van Garderen.

Infrastructuur

In het rapport zijn de problemen gesignaleerd. Deze doelgroep komt problemen tegen in drie thema’s: infrastructuur, bekostiging en erkenning. Zo zijn fietspaden zijn regelmatig te smal, wat vooral door mensen met een fysieke beperking lastig wordt gevonden. Zij hebben bredere fietsen die hier minder goed op passen of hebben meer moeite om het evenwicht te bewaren. In steden gaan snellere fietsers er te gemakkelijk van uit dat het andere verkeer wel aan de kant kan gaan.

Bovendien kunnen fietsers met een fysieke beperking last hebben van betonnen paden met steile randen aan de zijkanten, van obstakels op de weg zoals paaltjes en hekjes, en van slecht wegdek. De Fietsersbond pleit ervoor om bij de aanleg van nieuwe fietspaden vooral asfalt te gebruiken in plaats van klinkers en kinderkopjes.

Daarnaast zijn er onderweg behoorlijk wat hindernissen op te merken. Lang niet voor alle mensen die willen fietsen is op- of afstappen bij een verkeerslicht gemakkelijk te doen. Soms slagen zij er niet in om bij groen licht weer snel genoeg opgestapt te zijn. Verkeerslichten zijn voor sommige verkeersdeelnemers de reden om een route te mijden of zelfs helemaal niet op de fiets te stappen. De beschikbaarheid van parkeervoorzieningen, toiletten of laadinfrastructuur kan eveneens een prettige fietstocht hinderen.

Bekostiging

Het kan voorkomen dat mensen met een beperking niet kunnen fietsen, omdat ze dit niet kunnen bekostigen. Aangepaste fietsen zijn beduidend duurder dan een gemiddelde tweewielfiets, concludeert de Fietsersbond. De financiële steun verschilt per gemeente en de aanvraag kan wel maanden duren. De Fietsersbond pleit voor landelijke aanbevelingen op het gebied van het verschaffen van een aangepaste fiets binnen de wmo en hoopt dat een aangepaste fiets kan worden aangevraagd als alternatief voor een scootmobiel.

Daarnaast is de elektrische fiets een goede optie voor mensen met een lichte beperking. Zij hebben dus niet eens een aangepaste fiets nodig, maar een elektrische fiets is niet te bekostigen via de wmo. “Mensen met een lichte fysieke beperking die anders prima zelfstandig met een elektrische fiets van A naar B zouden kunnen fietsen worden op deze manier door hun financiële situatie gedwongen gebruik te maken van het OV, de regiotaxi of de auto”, staat in het rapport. Daarom pleit de organisatie voor landelijke aanbevelingen op het gebied van het verschaffen van een elektrische fiets binnen de wmo voor mensen met een lichte fysieke beperking.

Van Garderen: “Aangepaste fietsen zijn relatief duur en dus niet voor iedereen zomaar te betalen. De regels voor verstrekking via de Wet maatschappelijke ondersteuning zijn per gemeente verschillend. Dat moet echt veranderen. Aangepaste fietsen geven mensen met een beperking vrijheid om zonder hulp te gaan en te staan waar ze willen. Bovendien is het veel gezonder om te fietsen in plaats van het gebruik van een scootmobiel die wel vergoed wordt, want in beweging blijven is veel beter voor je gezondheid. Daar moeten we als samenleving in investeren.”

Erkenning

Als laatste is bewustwording een opgave. Mensen zonder fysieke beperkingen zien die lang niet altijd bij de andere weggebruikers en dat leidt soms tot onbegrip en irritatie als er zich gevaarlijke situaties voordoen. Gemeenten en handhavers lijken zich hier ook niet altijd van bewust, bijvoorbeeld wanneer locaties worden afgesloten of door geen parkeervoorzieningen dicht bij de bestemming te realiseren voor mensen die slecht ter been zijn.

Om dit aan te pakken, heeft de Fietsersbond vier oplossingen bedacht. Allereerst het opzetten van een campagne die erop is gericht om de bewustwording van medeweggebruikers te verbeteren. Daarnaast moeten handhavers meer besef krijgen van de problemen die fietsers met een beperking ervaren bij het fietsen en parkeren. Een landelijke sticker zou kunnen helpen om duidelijk te maken welke fietsers een beperking hebben en dat het voertuig dus een hulpmiddel is. Uiteindelijk hoopt de Fietsersbond dat de European Disability Card in Nederland gebruikt kan worden als middel om ontheffing te krijgen voor het fietsen en parkeren op plekken waar dat anders verboden is. De Europese Unie werkt momenteel aan het implementeren van deze kaart.

Uitreiking

Het rapport van de Fietsersbond, met de aanbevelingen die zijn bedacht op basis van gesprekken met ervaringsdeskundigen, is afgelopen donderdag aangeboden aan burgemeester Otwin van Dijk van de gemeente Oude IJsselstreek. De burgemeester is ambassadeur van het VNG-project VN-Verdrag Handicap en zit zelf in een rolstoel. Hi is herstellende van een ongeluk met zijn handbike.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.