Kinderen over fietsroutes

Kinderen helpen Fietsersbond met veilige schoolroutes

Steeds minder kinderen komen met de fiets naar school. Een belangrijke reden daarvoor is dat ouders hun kind niet op de fiets naar school durven te sturen door het ontbreken van een veilige fietsroute. Met een paar ingrepen door de gemeente en wat denkwerk is een veilige schoolroute vrij eenvoudig te creëren, denkt de Fietsersbond.

De organisatie heeft tijdens de pilot Veilige Schoolroutes uitgezocht wat een veilige schoolroute is en hoe kinderen kunnen bijdragen aan het gemeentelijk beleid om die routes veiliger te maken. Voor de Fietsersbond is het van belang om juist vanuit het perspectief van de kinderen te onderzoeken hoe dit beter kan. Vaak zijn beleidsmedewerkers en wegbeheerders bezig met de veiligheid van een route, maar dit zijn altijd volwassenen. Zeker een route die gebruikt wordt door kinderen, zal wellicht aan andere criteria moeten voldoen om veilig te zijn. Voor de pilot keek de Fietsersbond daarom samen met kinderen van een school in Houten en één in Groningen naar de schoolroute en het heeft uiteindelijk een advies geschreven om de fietsroute veiliger te maken.

Meer zelfvertrouwen

De Fietsersbond vindt het een zorgelijke ontwikkeling dat minder kinderen de fiets pakken richting school. Bijna een derde van de kinderen doet dit nooit, terwijl zij baat hebben bij zelfstandig de straat op gaan en hun weg zoeken. Kinderen ontwikkelen daardoor zelfvertrouwen. Bovendien: hoe eerder een kind begint met fietsen, hoe groter de kans is dat hij of zij dat blijft doen tot op late leeftijd. De rit van huis naar de basisschool is ideaal om goed te oefenen met het fietsen en de omgang met het verkeer, vindt de Fietsersbond.

Om dit vervoersmiddel meer op de kaart te zetten bij de doelgroep hebben Tour de Force en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat – samen met de F10 gemeenten en organisaties zoals de Fietsersbond – in 2020 en 2021 zes verschillende pilots opgezet en uitgevoerd onder de titel ‘Veilig fietsen naar school’. Voor deze proef identificeerden kinderen uit groep 6, 7 en 8 en hun ouders met een expert van de Fietsersbond onveilige situaties en bedachten ze samen alternatieve routes en oplossingen.

Voorrangsregels

Hoewel elke schoolroute natuurlijk overal uniek is, bleken een paar zaken overal terug te komen. Een hele belangrijke: de voorrangsregels. Hoewel fietsers steeds vaker voorrang hebben binnen de bebouwde kom, is dat nog niet overal zo. Maar juist in en rondom schoolzones is het van groot belang dat kinderen voorrang hebben en te garanderen dat kinderen rustig kunnen oversteken. “Het is een gemakkelijke aanpassing van de infrastructuur, met grote effecten”, aldus de Fietsersbond in het adviesrapport.

Aanvullende hindernissen voor een veilige schoolroute zijn de hard rijdende auto’s, onzekerheid over de plek op de weg van verschillende voertuigen met verschillende snelheden en tenslotte een onoverzichtelijke verkeerssituaties in woonwijken, bijvoorbeeld door geparkeerde auto’s of door onoverzichtelijke kruispunten. “Dit leidt tot veel aanrijdingen die vrij makkelijk voorkomen kunnen door aandacht te schenken aan overzicht voor de verschillende weggebruikers”, denkt de Fietsersbond.

Opzet pilot

Om er in Houten en Groningen achter te komen hoe meer kinderen de fiets kunnen pakken, is in 2020 en 2021 het project Veilige Schoolroutes uitgevoerd op twee basisscholen. Eerst kwamen tijdens gastlessen argumenten naar voren om niet te fietsen. Soms ging het over slecht weer of een onhaalbare afstand, maar net zo vaak kwamen redenen naar voren zoals: mijn ouders gaan met de auto naar het werk en brengen mij onderweg weg, mijn fiets is stuk of geen zin om eerder op te staan. “Stuk voor stuk argumenten die veranderlijk zijn en slaan op factoren die beïnvloedbaar zijn met sterke campagnes en genoeg aandacht voor het onderwerp”, beschrijft het rapport.

Daarnaast werd gewerkt aan de oplossingen. Het ging bij deze twee scholen onder andere om de Oplossingen waren dan ook bijvoorbeeld de realisatie van een fietstunnel, snelheidsbeperkende maatregelen voor andere weg, de herinrichting van een kruispunt en een andere voorrangsregeling. Het adviesrapport is de afgelopen weken op beide scholen uitgereikt en de Fietsersbond vroeg de gemeente om enkele ingrepen te doen om de schoolroute veiliger te maken. De wethouders van beide steden zegden toe de adviezen serieus mee te nemen.

Een belangrijk breed advies van de organisatie is in ieder geval om kinderen te betrekken bij het onderzoek en de planvorming. “Een kind kijkt anders naar veiligheid en een veilige omgeving dan een volwassene, wat ook te relateren is aan het lagere oogpunt van een kind. Wees ervan bewust dat veiligheid niet 100% door beleidsmakers, adviseurs of planners kan worden gedefinieerd, en dat daarbij bewoners en zeker ook de jonge bewoners een zeer belangrijke rol kunnen hebben. Geef kinderen de kans om mee te beslissen over de route die zij naar school maken, want uiteindelijk zijn zij degenen die van dit stuk infrastructuur gebruik moeten maken, zonder ongelukken.”

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Neem nu een gratis proefabonnement van een maand.

Bekijk de aanbieding

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.