Den Haag fietser, fietspad, BEELD IenW, Jos Braal

‘Corona biedt enorme kansen voor nieuw mobiliteitsgedrag’

Al jaren wordt geprobeerd om mensen meer thuis te laten werken, omdat dit een oplossing kan zijn voor de mobiliteitsproblematiek. Maar het kwam nauwelijks van de grond. Door de coronacrisis heeft echter iedereen een snelcursus thuiswerken gekregen. Nu wordt het zaak om dit gedrag na de crisis ook vast te houden. Ruud van Breda van Dijksterhuis & Van Baaren, gespecialiseerd in gedragsverandering, legt uit waar voor gedragsverandering op gelet moet worden.

“Als mensen niet reizen, scheelt dat bijvoorbeeld CO2-uitstoot en een extra auto in de file”, vertelt Van Breda. “Het zou dus heel mooi zijn als we thuiswerken kunnen bestendigen en na corona niet terugkeren naar onze oude gewoontes. Nu is daarvoor het moment.”

Gewoonte doorbreken

De potentie is er. De meeste medewerkers werken namelijk al maanden thuis en de gewoonte is dus al verbroken. Maar om te voorkomen dat het oude gedrag op termijn terugkeert, is het belangrijk om te begrijpen waardoor gedrag wordt ingegeven. Van Breda legt uit hoe de route van gedragsverandering werkt. Hoe mensen zich gedragen wordt door een groot aantal factoren ingegeven en daar zijn ze zich niet altijd bewust van. Vaak vertonen mensen éérst gedrag en proberen ze dit gedrag pas achteraf te verklaren,

Van Breda: “We denken nog te vaak dat mensen hun gedrag wel aanpassen als we maar voldoende kennis overbrengen. We weten echter al lang dat het niet zo werkt. Het blijkt heel moeilijk om gedrag te veranderen door mensen vanuit bepaalde waarden, zoals duurzaamheid, te overtuigen. Het overtuigen lukt vaak wel, maar daadwerkelijke gedragsverandering blijft uit.”

Duurzaamheid

Een meer effectieve methode voor gedragsverandering is door reeds vertoond gedrag, zoals het thuiswerken van nu, te bestendigen. Bijvoorbeeld door een werknemer te vertellen dat hij door de afgelopen weken thuis te werken een bepaalde hoeveelheid CO2 heeft bespaard en dus heel duurzaam bezig is geweest. “De medewerker zal het thuiswerken hierdoor als positiever ervaren, omdat hij het gedrag kan verklaren vanuit een duurzaamheidsperspectief”, licht Van Breda toe.

Daar dient wel een kanttekening bij geplaatst te worden: iemand die duurzaamheid niet belangrijk vindt, zal hierdoor niet worden aangesproken. Het is dus noodzakelijk om erachter te komen welke waardes en motivaties een werknemer belangrijk vindt, zodat hij de juiste feedback krijgt. “Als mensen tijdbesparing belangrijker vinden, dan kun je hetzelfde doel – in dit geval vaker thuiswerken – bijvoorbeeld bestendigen door feedback te geven over de bespaarde reistijd”.

Coronacrisis

Nu lijkt een eerste stap voor nieuw mobiliteitsgedrag te zijn genomen door de coronacrisis. Veel onderzoeken wijzen uit dat werknemers het thuiswerken hebben omarmd en dit op langere termijn willen blijven doen. Het bestendigen hiervan is deels een taak voor werkgevers en de overheid. Aan de ene kant hebben medewerkers thuis concrete voorzieningen nodig, zoals een laptop, een goede internetverbinding, een prettige stoel of zelfs zaken zoals kinderopvang.

Aan de andere kant spelen er ook veel psychologische factoren. “We zitten nu letterlijk en figuurlijk altijd op ons werk. Dat maakt de werk-privé-balans lastiger”, vertelt Van Breda. D&B heeft de thuiswerkmonitor.nl ontwikkeld, waaruit is gebleken hoe mensen zich hierover voelen. Zo blijkt onder andere dat jongeren vaker hun collega’s missen, terwijl oudere werknemers meer moeite hebben met het online communiceren.

Thuiswerken faciliteren

Het is dus de opdracht voor werkgevers en de overheid om het thuiswerken goed te faciliteren, voordat werknemers door negatieve ervaringen toch weer besluiten massaal naar kantoor te gaan. Van Breda: “Als iedereen straks weer vijf dagen per week op kantoor werkt, krabben we onszelf achter de oren. Dan is het veel moeilijker om het gedrag weer terug te draaien. Ik weet dat veel organisaties druk bezig zijn om de nadelen van thuiswerken aan te pakken. Degene die dat nog niet doen, kun je als overheid helpen om slimme keuzes te maken.”

Dat moet nu gebeuren, want een beter moment om gedrag blijvend te veranderen is nauwelijks voor te stellen. Door de coronacrisis is op een resetknop gedrukt. Van Breda: “Iedereen is wakker geschud en we zijn uit ons gewoontegedrag gehaald. Corona biedt zeker op het gebied van mobiliteit en werk enorme mogelijkheden om gedrag te veranderen.”

Wil jij ook het reisgedrag van jouw doelgroep structureel veranderen? Bekijk de vierdaagse opleiding Mobiliteit & Gedrag. Je leert over het menselijk functioneren, de drijfveren en weerstanden rondom mobiliteitsvraagstukken en de beïnvloedingstechnieken om gedrag te veranderen. De opleiding is geschikt voor zowel de private als publieke sector! Bekijk de website voor meer informatie.

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

2 reacties op “‘Corona biedt enorme kansen voor nieuw mobiliteitsgedrag’”

Leo Hollander|18.10.20|16:52

Is het werkelijk zo dat er reeds sprake van een gedragsverandering door Corona? De drukte op de wegen lijkt toch weer aanzienlijk teruggekeerd?
En hoewel we met z’n allen genoten van de gezondere lucht tijdens de intelligente lockdown, we schromen niet om redelijk massaal weer de auto in te stappen.
En onderzoeken ten spijt zowel werkgevers als werknemers klagen over gebrek aan binding en eenzaamheid. We zitten noodgewongen thuis… Voor vermaak: https://denk-wijzer.nu/corona-tast-denken-aan/

Piet Jan-Klaasz|08.10.20|15:48

Ik heb een simpele oplossing: Rekeningrijden invoeren/ingevoerd hebben wanneer het vaccin er is. De overheid heeft al flink kunnen oefenen met apps zoals Schwung voor de fiets of de Coronamelder. Daarnaast heeft het ook dingen geleerd over snel en tactisch dingen kunnen inkopen, wat nodig is om zo’n groot systeem snel in te kunnen voeren. Laat je het huidige MRB-systeem staan, dan zetten de scholen en werkgevers de videoconferentiesoftware weer aan de kant en gaat men weer op oude voet verder.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.