Senior met rollator (bron: moritz320/ Pixabay)

Een op zeven 55-plussers beperkt in mobiliteit

Ruim één op de zeven 55-plussers kan bepaalde voorzieningen niet zelfstandig bereiken. Tien procent kan bijvoorbeeld niet zelfstandig bij een ziekenhuis komen en voor 75-plussers is dat zelfs 26 procent. Soms komt dit door moeite met lopen of fietsen, maar zelfs als rekening wordt gehouden met gezondheid, geslacht, inkomen en onderwijs, blijkt er een verband te blijven bestaan tussen leeftijd en een slechte bereikbaarheid van voorzieningen. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS).

CBS heeft onderzoek gedaan naar de mobiliteit van 55-plussers, omdat de overheid met het programma ‘Langer Thuis’ ouderen wil stimuleren om langer thuis te blijven wonen. Daarvoor is het echter noodzakelijk dat deze ouderen op eigen kracht voorzieningen weten te bereiken. Het CBS heeft gekeken naar het gebruik van auto, fiets en openbaar vervoer bij 55-jarigen in 2018 en 2019. De vervoersarmoede is niet gemeten, maar hier is wel  een groep met een verhoogd risico op vervoersarmoede centraal gesteld, namelijk 55-plussers.

Bereikbaarheid voorzieningen

De mobiliteit is het laagste onder 75-plussers. Van deze doelgroep gaf 60 procent aan minimaal een keer per dag de deur uit te gaan in vergelijking met ruim 80 procent van de mensen in de leeftijd van 55 tot 65 jaar oud. Van de 35- tot 55-jarigen gaat 86 procent minimaal één keer per dag de deur uit. Tegelijkertijd is de bereikbaarheid van voorzieningen dus lang niet altijd gegarandeerd. Iets meer dan 14 procent van de personen boven de 55 jaar blijkt een of meerdere plekken niet zelfstandig te kunnen bereiken, terwijl ze daar wel wilden of moesten zijn.

Bij 75-plussers heeft zelfs een op de drie mensen wel eens moeite om op een plek te komen. Verder blijkt uit het onderzoek van CBS dat sommige mensen bepaalde voorziening wel zelfstandig konden bereiken, maar rapporteerden ze tegelijkertijd er niet naartoe te gaan. “Dit kan ervoor zorgen dat het percentage dat een of meerdere plekken niet zelfstandig kan bereiken, wordt onderschat”, concludeert het CBS.

Ziekenhuis

De plek die senioren het vaakste niet op eigen kracht kunnen bereiken, blijkt het ziekenhuis te zijn. Vrouwen blijken daar vaker last van te hebben dan mannen. Daarbij krijgt overigens een groot deel wel hulp om alsnog in het ziekenhuis te komen. Ook de huisarts of de bijvoorbeeld een sportvereniging blijkt niet voor iedereen zelfstandig te bezoeken. Van de 55-plussers die een of meerdere plekken niet zelfstandig konden bereiken, kreeg bijna 80 procent hulp om op de plaats van bestemming te komen. Dit is ook het geval bij familie- of vriendenbezoek.

Tekst loopt door onder afbeelding

Bereikbaarheid voorzieningen 55-plussers (bron: CBS)

Het CBS kan nog geen duidelijke verklaring geven voor de verslechterde bereikbaarheid voor 55-plussers. Gezondheid speelt vaak een rol, maar het blijkt dat 55-plussers ook moeilijker bij voorzieningen komen als er voor verschillen in gezondheid, autobeschikbaarheid, geslacht, onderwijsniveau en inkomen wordt gecompenseerd. Het bureau stelt daarom dat vervolgonderzoek waardevol zou zijn, waarbij de tevredenheid met de eigen mobiliteit en het zelfstandig kunnen bereiken van voorzieningen vergeleken wordt met het risico op vervoersarmoede.

Tevredenheid

Hoewel de bereikbaarheid soms beperkt is, zeggen wel veel mensen tevreden te zijn over de eigen mobiliteit. Niet eens 1 op de 10 van de 55-plussers gaf voor de eigen mobiliteit een onvoldoende. De personen die zeggen met beperkte bereikbaarheid te worden geconfronteerd, hebben vaak problemen met lopen of fietsen, kunnen niet autorijden of zijn afhankelijk van anderen om bij voorzieningen te komen. Van de 75-plussers gaf 1 op de 7 de eigen mobiliteit een onvoldoende. Zij rijden minder vaak auto en fietsen minder.

Het zelfstandig kunnen bereiken van voorzieningen zoals een supermarkt of van familie is tegelijkertijd sterk gerelateerd aan de tevredenheid met de mobiliteit. Zo is 94 procent van de 55-plussers die zelfstandig een supermarkt kunnen bereiken tevreden over hun mobiliteit, tegen 37 procent van degenen die dit niet zelfstandig kunnen. Van de 55-plussers die zelf hun familie kunnen bereiken is 95 procent tevreden over zijn mobiliteit, terwijl van de personen die hulp nodig hebben slechts 57 procent zegt tevreden te zijn.

Vervoersmiddelen

CBS heeft ook gekeken naar de vervoersmiddelen die het vaakste worden ingezet. Met name de auto is populair onder 55-plussers. Ruim 7 van de 10 personen hadden een auto op eigen naam of in het huishouden ter beschikking en ruim een kwart maakt vrijwel dagelijks gebruik van de auto. De fiets wordt ook vaak gebruikt, want ongeveer 3 op de 10 personen boven de 55 jaar fietst dagelijks. De elektrische fiets is populair, maar wint het nog niet van de normale fiets. Het elektrische fietsbezit is het hoogst onder 65- tot 75-jarigen: van hen heeft 45 procent minstens één e-bike in het huishouden.

Ruim de helft van de 55-plussers gebruikt vrijwel nooit het openbaar vervoer. Slechts 1 procent maakt vrijwel dagelijks gebruik van de trein en bijna 2 procent de bus, tram of metro. Dit wordt vooral gedaan door personen onder de 65 jaar oud. De meest genoemde reden om geen gebruik te maken van het OV is dat ze hier geen behoefte aan hebben. Verder zegt in totaal 18 procent van de 55-plussers niet met de trein te reizen vanwege problemen als ‘te moeilijk’, ‘te druk’, ‘moeilijk bereikbaar’ of ‘slechte toegankelijkheid’. Voor de bus, tram of metro is dit 13 procent.

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.