A4 richting Delft, snelweg

Donutkaart geeft meer inzicht in mobiliteit

Het CBS heeft samen met de Universiteit van Oxford een nieuwe visualisatiemethode ontwikkeld om inzicht te krijgen in mobiliteit. Die methode is toegepast op gegevens over banen. De mobiliteitsgegevens in deze donutkaart laten zien hoe Nederland verbonden is, hoe ver mensen bereid zijn te reizen en welke aantrekkingskracht een bepaalde stad uitoefent op werknemers.

In de kaart is geen informatie beschikbaar over het daadwerkelijke woon-werkverkeer, het vervoersmiddel of de frequentie waarop mensen naar het werk reizen. Het gaat alleen om het aantal banen, uitgesplitst naar woon- en werkgemeente in december 2019. “Daar waar het lastig is om de samenhang tussen gemeenten te halen uit een tabel met gegevens, geeft de donutkaart in één oogopslag weer hoe gemeenten met elkaar zijn verbonden”, aldus het CBS.

Het Centraal Bureau voor Statistiek wijst er verder op dat de aantallen kunnen afwijken van de aantallen werknemers omdat een persoon tegelijkertijd meerdere banen kan hebben. Bovendien zijn banen van zelfstandigen niet meegeteld, net zoals banen met een woon- of een werkgemeente in het buitenland of in een onbekende gemeente. De gegevens zijn als open data beschikbaar op CBS StatLine.

Bestaande methode

Tot nog toe worden dit soort mobiliteitsgegevens vaak weergegeven op de flow map. Hierbij worden gekromde lijnen getekend tussen woon- en werkgemeenten en de dikte van de lijnen is evenredig met het aantal banen. Een nadeel is dat het door de grote hoeveelheid lijnen vaak moeilijk is om informatie van de kaart te lezen. Dit kan worden opgelost door slechts een specifiek deel van de gegevens te tonen, maar daardoor blijft het lastig om een totaalbeeld van de regio te krijgen.

De nieuwe donutkaart is hiervoor een oplossing. Voor iedere gemeente wordt een kleine donutgrafiek getoond, waarbij de grootte van deze donut gelijk staat aan het aantal banen van werknemers die in de betreffende gemeente wonen. De donut zelf geeft de verhouding tussen de werkgemeenten van deze banen. De stroom van een woon- naar een werkgemeente is weergegeven door een halve lijn die begint bij het middelpunt van de hemelsbrede route en eindigt bij de werkgemeente. De lijnen zijn gekleurd naar werkgemeente, waarbij er een aparte kleur gebruikt is voor enkele grote gemeenten en de stromen naar andere werkgemeenten blauw gekleurd zijn.

Tekst loopt door onder afbeelding

Donutkaart CBS

Beleid

De kaart is met name een praktisch hulpmiddel voor beleidsmakers. Zij kunnen dit gebruiken om de infrastructuur tussen gemeenten te onderzoeken en indien nodig te verbeteren. Er liggen namelijk nogal wat beleidsopgaves op het gebied van klimaat, woningen, water, bereikbaarheid en stikstof. Om die aan te pakken moet complexe en uitgebreide data niet alleen toegankelijk zijn voor dataspecialisten, maar ook voor beleidsmakers. In deze visualisatie kunnen beleidsmakers bijvoorbeeld deels zien waar mensen in een bepaalde file vandaan komen en naar toe gaan. Het kan bovendien laten zien wat het effect kan zijn van een nieuwe snelle fiets- of treinverbinding.

Deze nieuwe interactieve kaart biedt verder achterliggende gegevens van de donuts en lijnen als hierop wordt geklikt. Beleidsmakers kunnen deze gegevens zelf aanvullend nog kunnen verrijken met kenmerken van de bedrijven waar gewerkt wordt of ze kunnen meerdere jaren met elkaar vergelijken. Op die manier draagt deze kaart bij aan inzicht over de impact van bijvoorbeeld nieuwe infrastructuur, woongebieden of bedrijfsterreinen.

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.