Winkelstraat in Breda

‘Parkeren voor de deur bij winkels is helemaal niet zo belangrijk’

“Als mijn klanten niet meer voor de deur kunnen parkeren, kan ik mijn winkel wel sluiten.” Bij plannen voor autoluwe binnensteden of het schrappen van parkeerplaatsen ten gunste van actieve modaliteiten, stuiten gemeenten nog regelmatig op weerstand van ondernemers. Maar is ruimte voor de auto in een winkelstraat wel echt nodig? Duits onderzoek bewijst dat winkeliers lang niet altijd goed inschatten hoeveel consumenten daadwerkelijk met de auto komen. 

Ondernemers omarmen plannen om auto’s te weren nog lang niet altijd. Zo klaagden winkeliers in Den Bosch deze week tegen Omroep Brabant over plannen van de gemeente om de binnenstad autoluw te maken. Ze vrezen daarvoor veel inkomsten gaan mislopen, omdat veel klanten ‘even snel de auto voor de deur zetten’. Detailhandel Nederland reageerde na de verkiezingen van vier jaar geleden dat politieke plannen om de stadscentra autoluw of autovrij te maken zomaar ‘desastreus’ zouden kunnen uitpakken voor voor winkeliers en de lokale economie.

Hoe veel automobilisten bezoeken een winkel?

Na een test van Den Bosch waarbij de straat tijdens de avonduren werd afgesloten, daalden inderdaad de inkomsten van restauranthouders. Vooral afhaalrestaurants werden geraakt. Maar vanwege duurzaamheidsambities komt het weren van auto’s steeds hoger op de politieke agenda in verschillende steden en dorpen. En tegelijkertijd komen er steeds meer signalen dat winkelstraten juist baat hebben bij minder auto’s.

In Berlijn hebben onderzoekers Dirk von Schneidemesser en Jody Betzien van het Institute for Advanced Sustainability Studies (IASS) in Potsdam daarom in twee winkelstraten onderzocht hoe belangrijk de auto echt is voor het lokale bedrijfsleven. Komen er echt zo veel klanten met de auto? En spenderen zij meer dan consumenten die kiezen voor een actieve vorm van vervoer?

Studie

De onderzoekers hebben daarvoor 2.021 klanten en 145 winkeliers ondervraagd tussen juni en september 2020. Zij kozen voor straten waar de auto alle ruimte krijgt en het relatief gemakkelijk is om te parkeren. In één straat was vanwege corona een tijdelijke fietsstraat gerealiseerd. De winkeliers werd gevraagd een inschatting te maken van de hoeveelheid klanten die per auto, bus, fiets of wandelend de winkel bezocht. Verder moesten zij een gooi doen naar de afstand tussen de winkel en het huis van hun consumenten en het gespendeerde bedrag per vervoersmiddel. De ondernemers gaven ook hun hun eigen vervoersmiddel naar hun werkplaats op.

Om deze inschattingen te verifiëren, werd aan het winkelende publiek gevraagd hoe zij naar de winkelstraat waren gereisd, hoe ver ze weg woonden en welk bedrag ze hadden uitgegeven tijdens het bezoek aan verschillende winkels. Daarnaast wilden de onderzoekers weten hoe vaak de respondenten de winkelstraat per week bezochten. Deze ondervragingen vonden plaats op meerdere dagen per week en op verschillende momenten van de dag.

Aantal automobilisten fors overschat

Die antwoorden laten zien dat ondernemers er behoorlijk naast zitten met hun aannames. Hoewel zij accuraat inschatten dat de meeste klanten te voet komen, is de daadwerkelijke hoeveelheid voetgangers nog hoger dan de winkeleigenaren denken. Bovendien is de gemiddelde inschatting dat 21,6 procent van de klanten met de auto komt. Dat blijkt in werkelijkheid slechts 6,6 procent te zijn. Een fors verschil dus. De auto was het enige vervoersmiddel waarvan het gebruik werd overschat.

Tekst loopt door onder afbeelding

Vervoersmiddelen van consumenten

Volgens Von Schneidemesser komen deze resultaten overeen met recente onderzoeken die uitgevoerd zijn in Europa, de VS en Australië. “De auto is voor het lokale bedrijfsleven dus minder relevant dan vaak wordt aangenomen. Voetgangers, fietsers en OV-rijders zijn de belangrijkste klantengroepen voor het lokale bedrijfsleven in een stedelijke context.”

De winkelier is zelf automobilist

Hoe kan het dan dat winkeleigenaren denken dat de automobilist zo belangrijk is? Het viel de onderzoekers op dat iets minder dan de helft zelf met de auto naar het werk komt en vooral die groep schat het aantal consumenten dat met de wagen komt hoog in. Ondernemers die zelf de wagen naar werk pakken, denken dat bijna een op de drie consumenten met de auto komt. De respondenten die op een andere manier hun woon-werkverkeer afleggen, lijken zich er meer van bewust dat andere vervoersmiddelen vaak worden gebruikt voor winkelbezoek.

De keuze voor een bepaald vervoersmiddel wordt natuurlijk voor een belangrijk deel ingegeven door de afstand die de consument moet afleggen. De verwachting van de koopmannen is dat zeker de helft van de klanten één tot twee kilometer van de winkel woont. Nog eens een op de vijf consumenten zou op een afstand van twee tot vijf kilometer wonen, terwijl slechts 12 procent volgens de winkeliers niet eens kilometer hoeft af te leggen. Dit lijkt ook niet te kloppen: de helft van de consumenten woont minder dan een kilometer weg.

Tekst loopt door onder afbeelding

Afstand die consumenten afleggen naar de winkel

Budget per vervoersmiddel

Een groot deel komt dus lopend en woont dichtbij. Lopend is het lastiger om grote hoeveelheden boodschappen mee te sjouwen en dit suggereert dat voetgangers minder uitgeven dan bijvoorbeeld automobilisten. Door alleen te kijken naar de hoeveelheid die wordt uitgegeven per trip, klopt dat inderdaad. Automobilisten besteden het meeste per rit, namelijk 23,45 euro. Omdat zij ongeveer 2,8 keer per week komen, komt dat wekelijks uit op 65,60 euro. Automobilisten geven per week meer uit dan bezoekers die voor een ander vervoersmiddel kiezen.

Tegelijkertijd wijzen de onderzoekers erop dat het aantal automobilisten dat deze winkelstraten bezocht dus beperkt is. De totale wekelijke omzet van deze doelgroep betreft slechts 8,7 procent ten opzichte van alle andere modaliteiten. Voetgangers brengen het meeste geld in het laatje (61 procent), gevolgd door OV-gebruikers (16,5 procent) en fietsers (13,5 procent). Die drie doelgroepen bezoeken de verschillende lokale zaken ook vaker per week.

Bekijk hier het onderzoek

Lees ook:

Auto verliest hoofdrol in 15-minutenstad

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.