Vervoersprojecten in EU lopen veel vaker vertraging op dan elders

Vertragingen zijn misschien wel het belangrijkste kenmerk van de verschillende vervoersprojecten die afgelopen jaar in de Europese Unie zijn uitgevoerd. Veel vaker dan vergelijkbare infrastructurele werken in bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Zwitserland, Noorwegen en Australië worden deze in de EU beduidend later opgeleverd dan gepland. Dit komt deels omdat de EU en de lidstaten verschillende en soms tegenstrijdige prioriteiten hebben.

Die conclusie trekt de Europese Rekenkamer na een analyse waarin is vergeleken hoe de EU en andere landen dergelijke grote vervoersinfrastructurele projecten aanpakken. Hoewel er ook positieve resultaten werden gevonden, benadrukt de Rekenkamer dat er op bepaalde punten reden is voor bezorgdheid.

Hoewel projecten gemiddeld 2 miljard euro duurder worden, blijkt de EU op dat gebied geen uitzondering. “De EU probeert in heel Europa een uitgebreid netwerk van vervoersinfrastructuur tot stand te brengen”, aldus Annemie Turtelboom, het lid van de Europese Rekenkamer dat verantwoordelijk is voor de analyse. In het verleden beschouwde de Rekenkamer kostenoverschrijdingen en vertragingen als even grote hinderpalen om dit doel te bereiken. “Uit onze vergelijking blijkt echter dat de EU wat de kosten betreft niet afwijkt van andere landen, maar beduidend slechter presteert wanneer het erom gaat grote projecten tijdig op te leveren. Om dit aan te pakken, kunnen we ons laten inspireren door praktijken die we elders hebben geïdentificeerd.”

Uniek

De EU heeft als enige een vervoersstrategie die voorziet in een lange termijn voor de voltooiing van een volledig grensoverschrijdend netwerk. Maar al eerder werden er waarschuwingen geuit dat dat de strategische vervoersdoelstellingen van de EU, met name de voltooiing van het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T) tegen 2030, te ambitieus zijn en niet altijd gepaard gaan met echte resultaten. Volgens auditors is het onwaarschijnlijk dat de doelstelling om de lengte van het hogesnelheidsspoornet van de EU te verdrievoudigen wordt gehaald binnen de gestelde tijd.

Vertraging blijkt bij veel projecten een probleem: gemiddeld elf jaar. Dat is aan meerdere redenen te wijten. Een belangrijke oorzaak is dat veel lidstaten zich hoofdzakelijk op nationale belangen richten. Ze kunnen daardoor grensoverschrijdende delen van projecten negeren waarvoor EU-middelen zijn uitgetrokken. Een voorbeeld is de Brenner-basistunnel. Duitsland maakte geen prioriteit van de aanleg van de grensoverschrijdende noordelijke toegangsweg tot deze tunnel, hoewel de EU — samen met Oostenrijk en Italië — al sinds 1986 in het project had geïnvesteerd. De auditors denken daarom dat de EU naar de VS, Zwitserland en Australië moet kijken om te leren van projectcoördinatie.

Voorbeelden

Daarnaast hebben EU-projecten vaak te maken met verschillende onzekerheden. Er is een noodzaak om milieuvergunningen te verkrijgen en draagvlak onder belanghebbenden te creëren, wat tijd kost. Andere landen lijken daarop beter voorbereid. De auditors wijzen dan op Zwitserland, waar projectgerelateerde kwesties besproken worden in raadgevende comités. “Dit maakt het minder waarschijnlijk dat gerechtelijke procedures tot vertragingen bij de planning en de bouw zullen leiden.”

Een alternatieve wijze om vertragingen en kostenoverschrijdingen in de toekomst te voorkomen, is met behulp van een systematische risicogebaseerde monitoring. Daarvoor kan de EU kijken naar de VS, waar projecten die als risicovol worden beschouwd strenger in de gaten gehouden worden. Bij projecten waarvan de kosten in een jaar met meer dan 2 procent stijgen ten opzichte van hun geraamde begroting, moeten de projectontwikkelaars meer verslagen uitbrengen aan de overheid en wordt het toezicht door federale managers verscherpt.

Kosten

Verder valt achteraf ook nog winst te behalen. In de EU is het namelijk niet verplicht om na oplevering systematische evaluaties uit te voeren. Dit is slechts eenmalig gedaan. De VS, Frankrijk en Noorwegen volgen daarentegen een andere aanpak en voeren systematisch evaluaties achteraf van projecten uit.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve jaaraanbieding: € 7,50 i.p.v. € 10,50. 

Bekijk de aanbieding

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.