Gedragspsycholoog Esther Timmermans
Interview gedragspsycholoog

“Er is een wereld te winnen om automobilist OV in te krijgen”

Gedragspsycholoog Esther Timmermans ziet ruimte voor een grote groep automobilisten, om ze het OV in te krijgen.Foto: Shift

Volgens gedragspsycholoog Esther Timmermans is er een wereld te winnen om de automobilist het openbaar vervoer in te krijgen. Door subgroepen te bepalen van verschillende potentiële OV-gebruikers, kun je met gerichte analyse reisgedrag beïnvloeden, zo legde ze gisteren uit tijdens een workshop op de OV Expo ’22 in Houten.

Het reisgedrag is veranderd sinds de pandemie, merkt Timmermans op. De gedragspsycholoog werkt voor Shift, een bedrijf dat helpt bij gedragsverandering. “Wat je ziet is dat het OV-gebruik tijdens corona heel erg is afgenomen. Veel mensen komen permanent niet meer terug het openbaar vervoer in. Dat is logisch te verklaren aangezien meer mensen nu thuis werken.” Toch ziet Timmermans zeker ruimte voor een andere groep reizigers: de automobilist. Ze denkt dat daar een wereld in te winnen is.

“Het is echt nodig om specifiek te kijken naar welke doelgroep we moeten overtuigen om het OV in te gaan. De automobilist is natuurlijk een hele brede doelgroep. Een student die bijvoorbeeld gewend is om het openbaar vervoer te pakken verdient een hele andere aanpak dat een automobilist die al jaren met de auto naar het werk gaat.”

“Wij werken altijd volgens een model met gedragsbepalers, die gekoppeld kunnen worden aan verschillende doelgroepen. Daarbij bedenken we wat het gedrag van die specifieke doelgroep kan beïnvloeden. Gedragsverandering voor elkaar krijgen, vraagt om een goede analyse.”

Autorijden duurder maken

“De gedachte gaat vaak voorbij aan gedragsverandering. Veel mensen zeggen: laten we autorijden gewoon duurder maken, dan komt de automobilist vanzelf het OV in. Sigaretten worden ook steeds duurder gemaakt en mensen roken nog steeds. Dat is misschien net een andere vergelijking omdat sigaretten ook verslavend zijn, maar ook vlees wordt steeds duurder gemaakt en dat weerhoudt een grote groep mensen er niet van om het te kopen. Als je kijkt welke mensen roken en wat hen specifiek zou kunnen helpen, dan werkt dat veel beter dan de prijzen verhogen. Het zit hem dan bijvoorbeeld meer in de steun van de sociale omgeving of een bepaald stopprogramma dat effectief werkt. We willen soms te snel een oplossing vinden, terwijl er bij gedragsverandering veel meer komt kijken.”

“Meer bussen laten rijden of het openbaar vervoer goedkoper maken, helpt de automobilist niet het openbaar vervoer in. Zij denken: een auto brengt mij perfect van A naar B en is heel flexibel. Ze hebben niet het gevoel dat ze afhankelijk zijn van vaste vertrektijden bijvoorbeeld. Voor een automobilist is het misschien goed om in aanraking te komen met het OV en erachter te komen dat het eigenlijk best makkelijk is. Dat is beter dan de prijzen verlagen. Dat heeft de automobilist waarschijnlijk niet eens door.”

Deelmobiliteit

Een mooi voorbeeld van het belang van gedragsverandering is een project om deelmobiliteit te stimuleren. “In een bepaalde wijk wilde de gemeente dat mensen meer gebruik gingen maken van deelmobiliteit en minder van de eigen auto. In de wijk werden vervolgens allerlei hubs met e-bikes gebouwd, waar mensen vervolgens geen gebruik van maakten. Daar heb je dan een mooie oplossing staan die helemaal niet het gewenste resultaat boekt. Gedragsverandering is nodig om mensen echt op die e-bikes te krijgen.”

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve jaaraanbieding: € 7,50 i.p.v. € 10,50. 

Bekijk de aanbieding

Auteur: Sander van vliet

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.