Automobilisten vermijden de spits tegen beloning

Het aantal spitsritten van de deelnemers is tijdens de proef Spitsmijden op de A12 met ruim 50% verminderd. De meeste deelnemers gingen op een ander tijdstip van huis. Ook reizigers in het openbaar vervoer met zijn door de bonusregeling verleid buiten de spits te rijden.

Van september 2008 tot en met mei 2009 vond op de A12 tussen Gouda en Zoetermeer de proef Spitsmijden plaats. Zo’n 800 deelnemers deden daar op vrijwillige basis negen
maanden lang aan mee. Deelnemende automobilisten die de ochtendspits op de A12 meden, verdienden daar per zone vier euro mee. Het traject Gouda – Den Haag is daarbij in twee zones verdeeld. Voor zone
1 (Gouda – Zoetermeer) waren de spitstijden van 06.30 uur tot 09.30 uur en voor zone 2 (Zoetermeer-Den Haag) van 07.00 uur tot 09.30 uur.
Deelnemers realiseerden een afname van het aantal spitsritten met meer dan 50%. Daarbij kozen zij voornamelijk voor het reizen op een alternatief tijdstip (voor de spits) of voor omrijden. Het gebruik van
alternatieve vervoerswijze of thuiswerken kwam beperkter voor. De gedragsverandering houdt ook over een lange duur aan, aldus het onderzoek dat met de proef gepaard ging.
Uit de vergelijking tussen deelnemers en niet-deelnemers valt op dat de deelnemers vaker in een hogere inkomensklasse vallen (>€ 3.500 per maand). Hoogstwaarschijnlijk is het voor de lagere inkomensklasse lastiger om de tijdstippen waarop ze naar het werk gaan aan te passen, zo vermoedt men. Wat betreft opleidingsniveau is er geen duidelijk verschil tussen deelnemers en niet-deelnemers. Het hebben van vaste werktijden wordt het meest als reden genoemd waarom reizigers niet deelnemen aan de proef Spitsmijden.

Van 21 februari tot en met 22 juni heeft in samenwerking met de NS ook een wetenschappelijke proef Spitsmijden in het OV plaatsgevonden. Dit was de eerste keer dat werd onderzocht of ook OV-reizigers
te verleiden en te verlokken zijn op andere tijdstippen te reizen. Bij de proef waren 124 deelnemers betrokken die regelmatig reizen op het traject Utrecht – Den Haag.
Deelnemers ruilden hierbij hun Jaartrajectabonnement in voor een Dalurentrajectabonnement. Dit is een abonnement dat niet geldig is tussen 07.30 en 09.00 uur. Deelnemers ontvingen hierbij als beloning circa 20% van de abonnementsprijs retour. Het meest in het oog springende resultaat van deze praktijkproef Spitsmijden in het OV is dat vrijwel alle deelnemers tijdens de proef niet meer in de ochtendspits hebben gereisd. Dit is deels te verklaren door het feit dat ongeveer eenderde van de deelnemers heeft aangegeven doorgaans nooit tijdens de spits te reizen. Zij hebben hun reisgedrag dus niet hoeven aanpassen.
De deelnemers, die doorgaans wel tijdens de ochtendspits reizen, hebben hun reistijdstip voornamelijk verplaatst naar vóór de ochtendspits. Dit hangt samen met het feit dat zij voorafgaande aan de proef, vooral op de rand van de spitsperiode (rond 07.30 uur, maar net in de spits, of rond 09.00 uur maar net in de spits) reisden waardoor het relatief makkelijk is het gedrag aan te passen en de spitste mijden.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve jaaraanbieding: € 7,50 i.p.v. € 10,50. 

Bekijk de aanbieding

Onderwerpen: ,

Auteur: Redactie

Reageren op dit artikel is niet mogelijk.