Leaseauto (FOTO: TaxiPro)

Minder privékilometers met zakenauto door variabele bijtelling

Door de variabele bijtelling gaat een meerderheid van de zakelijke rijders naar verwachting minder privékilometers rijden. Dit levert een potentiële besparing op van 15 procent privékilometers met de zakelijke auto. Nu betalen deze leaserijders nog een vast bedrag, waardoor ze niet gestimuleerd worden om voor de persoonlijke ritten een alternatief te kiezen voor de auto. De meerderheid van deze groep automobilisten vindt een variabele bijtelling eerlijker dan een vast bedrag. 

Dat blijkt uit een pilot die door de Vereniging Zakelijke Rijders (VZR) is uitgevoerd. In het regeerakkoord is afgesproken dat het kabinet samen met de Mobiliteitsalliantie ervaringen opdoet met alternatieve vormen van vervoer en betaling. De VZR en de Mobiliteitsalliantie zijn zelf voorstander van een nieuwe vorm van betaling. VZR-voorzitter Jan van Delft benadrukte in maart nog dat alternatieven voor een auto van de zaak nu financieel gezien nauwelijks aantrekkelijk zijn door de vaste bijtelling.

Het kabinet wil naar alternatieven kijken om zo de keuzevrijheid te vergroten. Op die manier kan de mobiliteit beter worden gespreid, zodat de beschikbare capaciteit op de weg en in het OV beter wordt benut en er meer bewegingsvrijheid komt. Voor deze pilot is een praktijkgedeelte en een simulatie uitgevoerd. In de eerste fase van de pilot is er een fysieke proef uitgevoerd onder 112 zakelijke rijders. In de tweede fase zijn de resultaten hieruit onder 1.800 respondenten getoetst.

Nieuwe bijtelling

In het onderzoek is dus zowel een realistische pilot uitgevoerd als een validerende enquête gehouden. Tijdens de pilot werd de vaste bijtelling losgelaten en moesten zakelijke rijders een bedrag betalen op basis van de daadwerkelijk gereden privékilometers. De proef wijst erop dat 64 procent van zakelijke rijders verwacht zijn gedrag te veranderen. Naar verwachting neemt het aantal afgelegde kilometers met 15 procent af, wat in de praktijk uitkomt op een besparing van 1,2 miljard kilometers per jaar.

Daarvan zal 33 procent een alternatief zoeken, terwijl 22 procent overstapt in de privéauto. Meer dan driekwart van de respondenten bleek een tweede auto tot zijn beschikking te hebben. Nog eens een vijfde kiest voor de fiets. De besparing van autokilometers zal met name plaatsvinden op kilometers voor dagelijkse uitjes, zoals bijvoorbeeld een bezoek aan een horecagelegenheid, boodschappen of kinder- of sportactiviteiten.

Bewustwording

Opvallend is dat deelnemers aan de pilot aangaven bewuster om te gaan met hun privéritten dan de respondenten in het validerende onderzoek. Slechts een kwart van de pilot-deelnemers denkt na de invoering van een variabele bijtelling hetzelfde gedrag te blijven vertonen, ten opzichte van 36 procent uit de andere doelgroep. Ook denkt meer dan de helft van de pilotdeelnemers te gaan besparen op de bijtelling.

“De wil om te besparen zal naar verwachting dan ook groter worden als men meer betrokken is en variabele bijtelling ook echt een feit wordt. Naar verwachting zal tussen de 60 en 76 procent van de zakelijke rijders echt werk maken om te besparen op privékilometers.”

Tekst loopt door onder afbeelding

Aanpassing gedrag bij variabele bijtelling

Draagvlak

Veel van de zakelijke rijders lijken open te staan voor een nieuwe manier van belasten. 12 procent van de chauffeurs die nu bijtelling betaalt, ziet het niet zitten. Daarbij lijkt de pilot opnieuw uit te pakken in het voordeel van van een variabel bedrag op basis van aantal kilometers.

De pilotdeelnemers betalen namelijk ook allemaal bijtelling, maar onder deze doelgroep is de weerstand slechts 6 procent. Zakelijke bestuurders die momenteel geen bijtelling betalen zijn het meest positief: daarvan is bijna tweederde het helemaal eens met de stelling dat een variabele bijtelling eerlijker is. Dit zijn de chauffeurs die momenteel niet meer dan 500 kilometer per jaar rijden. Zij verwachten echter door de variabele bijtelling juist meer kilometers te gaan rijden.

Tekst loopt door onder afbeelding

Variabele bijtelling eerlijker

Reacties

De Mobiliteitsalliantie en VZR zijn verheugd over de resultaten, maar vinden meer onderzoek gewenst. “Deze pilot laat zien dat sturen op gedrag van automobilisten mogelijk is door een prijsprikkel”, stelt Mobiliteitsalliantie-voorzitter Steven van Eijck. “Die prijsprikkel leidt in deze pilot tot minder privékilometers en andere vervoerskeuzes. Wij pleiten voor meer onderzoek, maar deze pilot draagt bij om in de toekomst tot een doordacht en breed gedragen systeem van betalen naar gebruik te komen. Immers, hierbij gaat de gebruiker betalen van bezit naar gebruik waarbij ook een prijsprikkel ontstaat om andere vervoerskeuzes te maken.”

De nieuwe vorm van betalen kan bij de respondenten veelal op begrip rekenen. Van Delft: “Deze resultaten lijken te wijzen op een groeiend draagvlak voor dit systeem onder zakelijke rijders. Dit willen we graag verder onderzoeken.” De VZR wijst er wel op dat voor de invoering van een variabele bijtelling een betrouwbaar sluitend ritregistratiesysteem onontbeerlijk is.

Impact

Het doel van dit onderzoek was niet om zorgvuldige conclusies te trekken over de financiële consequenties van de variabele bijtelling. Maar er is wel een eerste inschatting gemaakt op basis van enkele onderzochte variabelen, marktcijfers en goed doordachte aannames. Daarbij zijn twee scenario’s onder de loep genomen. Een waarbij de nieuwe bijtelling voor alle zakelijke rijders gaat gelden en een tweede waarbij de variabele bijtelling de 500 kilometer-regeling vervangt.

Het tweede scenario geeft naar verwachting een besparing van 116 miljoen kilogram CO2. Daarnaast gaan de inkomsten uit bijtelling al in het eerste jaar omhoog met 117 miljoen euro. In het tweede scenario wordt zelfs 188 miljoen kilogram CO2 bespaard, door de afname van het aantal privëkilometers. De inkomsten uit bijtelling zijn na drie jaar 142 miljoen euro hoger dan de huidige situatie.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.