Verkeersmodellen Goudappel

‘Individu staat centraal in nieuwe generatie verkeersmodellen’

Verplaatsingsgedrag wordt steeds minder homogeen en is voor huidige verkeersmodellen dan ook steeds lastiger te begrijpen. Daarom speelt Goudappel met een nieuwe generatie verkeersmodellen in op de behoefte van beleidsmakers aan diepgaand inzicht in en het modelleren van mobiliteitsgedrag van diverse doelgroepen. Almere maakt al gebruik van OmniTRANS Horizon en nu hebben Zwolle, de regio Drechtsteden en de regio MiddenHolland hier ook voor gekozen. 

Hiermee voldoet Goudappel aan de vraag van beleidsmakers om een verkeersmodel dat diepgaand inzicht biedt en het mobiliteitsgedrag van diverse doelgroepen kan modelleren. Waar de focus tot enkele jaren geleden nog lag op een knelpuntbenadering, gericht op de zakelijke reiziger en woon-werker die in de file stonden, wordt nu veel meer rekening gehouden met ‘brede welvaart’. Met andere woorden: mobiliteit die bijdraagt aan de ontplooiing en een leefbare omgeving voor iedereen. Daarom is de nieuwste generatie verkeersmodellen van Goudappel er juist op gericht om beleidsmakers ook de tools in handen te geven om mobiliteitsbeleid breder te oriënteren.

Individueel in plaats van gemiddeld gedrag

Dit is dus een verkeersmodel dat klaar is voor de toekomst. “De kern van elk verkeersmodel is de wijze waarop je een herkomst-bestemmingsmatrix opstelt”, vertelt Bastiaan Possel, expert verkeersmodellering.  “OmniTRANS Horizon gaat uit van een zogenoemde microbenadering waarmee wij alle verplaatsingen van élk afzonderlijk individu modelleren, in plaats van het gemiddelde gedrag zoals dat in veel modellen nog gemeengoed is. Zo kunnen beleidsmaatregelen gericht opspecifieke doelgroepen worden onderzocht.”

Dit biedt ook meer mogelijkheden om het thuiswerken in modellen op te nemen, want dit een grote impact op de individuele mobiliteit. “Niet iedereen kan even makkelijk thuiswerken en, afhankelijk van je beroep, moet je ook rekening houden met zaken in de persoonlijke sfeer: mensen van verschillende leeftijden en met of zonder kinderen vertonen in het huidige tijdsgewricht ander gedrag”, weet Possel. “Juist deze afhankelijkheden – die tot voor kort ontbraken in strategische verkeersmodellen – verwerken wij ook met OmniTRANS Horizon.”

“Nu kunnen we onderzoeken hoe snelmobiliteit in een gebied weer terugkomt op het normale niveau als bepaalde doelgroepen in meer of mindere mate blijven thuiswerken. De opkomst van nieuwe vervoersconcepten als de e-bike, de deelauto, mobiliteitshubs en Mobility As A Service (MaaS) grijpt ook in op het gehele dagelijkse activiteitenpatroon. Dankzij deze verschuiving naar het modelleren van individuen, waarvoor we ook het volledige ritketengedrag in beeld brengen, is onze nieuwe modelsystematiek hier nu op voorbereid.”

Goed vergelijken

OmniTRANS Horizon is op dezelfde wijze toepasbaar als de huidige systematiek. Er bestaan al langer modellen die op individueel niveau modelleren, maar deze zogenaamde agent based-modellen werken met kansberekeningen. Hierdoor kunnen de uitkomsten tussen varianten verschillen, zonder dat dit door de modelinvoer verklaard wordt. De modelleurs van Goudappel (en data analytics-onderdeel Dat.mobility) hebben nu voor het eerst deze techniek naar de praktijk kunnen brengen waarbij deze zogenaamde statistische ruis volledig is weggenomen.

Possel: “Net als bij de traditionele modellen kunnen we dus modelscenario’s goed met elkaar vergelijken, waarbij we zeker weten dat de verschillen veroorzaakt worden door de modelinvoer en niet door de onderliggende kansberekeningen. We benutten hiermee de grote voordelen die de nieuwe generatie verkeersmodellen beleidsmatig biedt, zonder daar door de introductie van nieuwe technieken procesmatige nadelen voor terug te krijgen.” OmniTRANS Horizon is sinds deze zomer in Almere in gebruik. De modellen voor Zwolle, Drechtsteden en Midden-Holland worden halverwege 2022 opgeleverd.

Zwolle: mobiliteitstransitie

In Zwolle komen er tot 2030 12.00 nieuwe woningen bij. “Dat levert vraagstukken op rond het effect van vergrijzing op mobiliteit, maar ook over de mobiliteit en ontsluitingsstructuur in potentiële uitbreidingslocaties, die met het huidige verkeersmodel niet kunnen worden beantwoord,” zegt Pieter de Jong, senior adviseur mobiliteit bij de Gemeente Zwolle. Daarom is besloten om door Goudappel een multimodaal verkeersmodel te laten ontwikkelen gebaseerd op een nieuwe rekenmethode.

Zwolle gebruikt al jaren een traditioneel verkeersmodel voor de berekening van verkeerscijfers voor het gemotoriseerde verkeer. Pieter de Jong: “Dat doen we deels voor verkeerskundige studies, hoofdzakelijk ontwerpvraagstukken, en voor effectberekeningen ten behoeve van ruimtelijke ordeningsprojecten (RO). Zoals veel andere steden richt Zwolle zich nu op een mobiliteitstransitie waarbij in de stad meer ruimte komt voor voetganger en fiets zodat de verblijfskwaliteit toeneemt. Parkeren wordt in hubs opgelost. Dat geeft andersoortige vragen waarbij veel vaker uitwisseling tussen modaliteiten en ketenmobiliteit aan bod komt.”

Aanhaken op provinciaal verkeersmodel

OmniTRANS Horizon is de nieuwe totaaloplossing van Goudappel waarmee mobiliteitsprognoses voor de lange termijn worden gemaakt. Uniek is dat binnen deze oplossing geschakeld kan worden tussen meerdere modeltechnieken, net naar waar beleidsmatig de behoefte ligt. Parallel aan de gemeentelijke modelbouw waarin met modellering op microniveau wordt gewerkt, wordt in opdracht van de provincie Overijssel een provinciaal verkeersmodel gebouwd met OmniTRANS Horizon dat meer traditioneel is.

Pieter de Jong: “Zwolle maakt uiteraard ook onderdeel uit van dat provinciale verkeersmodel. Het is straks mogelijk om ‘hetzelfde project’ met beide verkeersmodellen door te rekenen waardoor er een goede vergelijking kan worden gemaakt tussen de beide modeltechnieken. Een mooi moment om de meerwaarde van het modelleren van individuele ritketens aan te kunnen tonen.”

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.