‘MaaS ontwikkelt zich gigantisch snel’

Het nieuwe mobiliteitsconcept Mobility as a Service (MaaS) heeft reizigers, vervoersbedrijven en overheden veel te bieden. Dat vertelde Henk Meurs, bijzonder hoogleraar mobiliteit, 6 maart op het MaaS Congres in Rotterdam. Reizigers kunnen makkelijker van verschillende vervoersmiddelen gebruik maken, vervoersbedrijven kunnen meer reizigers trekken en overheden kunnen de bereikbaarheid van hun gemeente of provincie verbeteren.

“MaaS heeft een gigantisch snelle ontwikkeling doorgemaakt”, zegt Meurs, die onderzoek doet aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Twee jaar geleden begon hij samen met de TU Delft, de TU Eindhoven en hogeschool HAN een onderzoek naar MaaS, vertelt hij. Daar was destijds nog maar heel weinig over bekend. “Maar een jaar later stond het al in het regeerakkoord.”

Maar wat is MaaS nou eigenlijk? Meurs legt het zijn gehoor in een zaal van congresgebouw De Doelen in Rotterdam met veel precisie uit. Hij beschrijft het als ‘een platform waarmee mensen hun reizen kunnen plannen, boeken, betalen en monitoren.’ Multimodaliteit is volgens hem een belangrijk onderdeel. “Reizigers kunnen kiezen welke vervoersvorm op welk moment het beste bij hen past.” Hij wijst er op dat een belangrijke rol is weggelegd voor vraaggestuurde mobiliteitsdiensten.

Multimodale reisinformatie

Een ander belangrijk onderdeel van MaaS is actuele, multimodale reisinformatie, zegt Meurs. Dat betekent, vertelt hij, dat het platform waarmee de reiziger zijn reizen plant, rekening houdt met onder andere files en vertragingen op de route. Een multimodaal betalingssysteem is volgens Meurs ook onderdeel van MaaS. Dat houdt in dat reizigers de betaalvorm kunnen kiezen die bij hen past: een speciale abonnementsvorm of een los ticket.

MaaS kan volgens Meurs ook een ruimtelijk aspect hebben. Dat is het geval waar multimodale hubs de traditionele bushalte en het treinstation vervangen. Hij omschrijft die hubs als plekken waar verschillende vervoersdiensten gebundeld worden. “Op dit soort plekken kunnen mensen van het OV overstappen op bijvoorbeeld deelfietsen of deelauto’s”.

Intermediairs

Bij MaaS zijn tal van partijen betrokken, schetst Meurs aan de hand van een schema. Aan de ene kant staan aanbieders van mobiliteitsdiensten en aan de andere kant staat de reiziger, zegt hij. Ze zijn, zo beschrijft hij, aan elkaar verbonden door een drietal intermediairs. Allereerst dataproviders, die zorgen informatie leveren over onder andere beschikbaarheid en betalen. De tweede partij die hij onderscheidt zijn service-providers of app-ontwikkelaars, waarmee reizen gepland en geboekt kunnen worden. De overheid is de derde. Die zorgt volgens Meurs voor bijvoorbeeld subsidies en regelgeving.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Wil MaaS werken, dan moeten deze partijen goed samenwerken en elkaar vertrouwen, benadrukt Meurs. Meer investeren in systemen, data-uitwisseling en interfaces is volgens hem ook erg belangrijk. Maar misschien nog wel het belangrijkste volgens hem: de reiziger voor ogen houden. “In veel literatuur over MaaS komt de gebruiker tot mijn grote schrik weinig voor. Maar wat is nou het echte belang van MaaS voor de reiziger? Dat is de grote vraag.”

Variëren

MaaS heeft veel voordelen, vertelt Meurs. Zo speelt MaaS in op de behoefte van reizigers om te kunnen variëren met vervoersvormen. “Uit vooral buitenlands marktonderzoek blijkt dat meer dan de helft van de mensen meer variatie wil in de vervoerswijzen die ze hebben. MaaS biedt die grotere flexibiliteit, dat is een heel groot voordeel.” En nauw daarmee samenhangend: door MaaS kunnen reizigers ook veel makkelijker overstappen op verschillende vervoersvormen.

Ook vervoersbedrijven hebben volgens Meurs veel voordeel bij MaaS. Maar ze zien dat lang niet altijd, zegt hij. Hij ziet ‘een zekere huiver’ bij bedrijven om mee te doen, omdat ze bang zijn dat het ten koste gaat van hun eigen vervoersmiddel. MaaS vergroot immers de concurrentie tussen verschillende vervoersmiddelen. Maar Meurs denkt dat MaaS er juist voor gaat zorgen dat ze meer reizigers krijgen. Immers: je gooit het hele systeem open en mensen kunnen makkelijk met alle mogelijke vervoersvormen reizen en er tussen overstappen.

4 procent

Hij wijst op ‘zijn’ provincie Gelderland. 4 procent van de reizen wordt hier maar afgelegd met het OV, zegt hij. “De kans dat je mensen hier kunt overhalen vaker het OV te gebruiken, is dus heel erg groot.”

MaaS kan ook de kosten voor vervoerders omlaag brengen: ze kunnen hun diensten flexibeler aanbieden

MaaS kan ook de kosten voor vervoerders omlaag brengen, stelt Meurs. Ze kunnen hun diensten flexibeler aanbieden en kunnen meer inspelen op de behoefte van de reiziger. Met minder lege of half lege bussen tot gevolg. En daarnaast kunnen vervoerders volgens hem meer verdienen aan reizigers, bijvoorbeeld door de bundeling van diensten en slimme prijsmethodieken.

Positieve bijdrage

Tenslotte heeft MaaS volgens Meurs ook veel voordelen voor overheden. Het kan een positieve bijdrage leveren aan de stedelijke bereikbaarheid, zegt hij. “MaaS zou ervoor kunnen zorgen dat mensen minder vaak een auto gebruiken.” Immers: als burgers doorlopend, permanent de mobiliteitsdiensten kunnen gebruiken die op dat moment het beste passen, dan wordt het veel minder aantrekkelijk om een auto of in ieder geval een tweede auto te hebben. Dit komt wat Meurs betreft ook de duurzaamheid ten goede.

MaaS kan ook de sociale cohesie bevorderen, ziet Meurs. Lang niet iedereen heeft geld voor een auto en lang niet overal rijdt OV. MaaS-diensten kunnen er volgens hem voor zorgen dat mensen toch van A naar B kunnen reizen en gewoon goed kunnen participeren in de maatschappij.

Bestand tegen verstoringen

MaaS maakt het OV-systeem ook beter bestand tegen verstoringen en of incidenten – een probleem dat volgens Meurs in toenemende mate voorkomt. Maar met MaaS, zegt hij, hebben reizigers altijd een alternatief vervoersmiddel tot hun beschikking.

En MaaS kan innovatie bevorderen. Meurs vertelt dat de val van telefoonfabrikant Nokia mede aanleiding voor de Finse overheid was om flink in MaaS te investeren.

Auteur: Jan Pieter Rottier

Jan Pieter Rottier is redacteur van VERKEERSNET.nl. Hij schrijft ook regelmatig voor de andere vakbladen van ProMedia Group.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.