Promotiefoto van het School-straat-project in Hoogstraten. FOTO Paraatvoordeschoolstraat.be

‘Invoering schoolstraat maakt buurt autoluwer’

Bij veel basisscholen ontstaat rondom de haal- en brengtijden chaos door het samenspel van auto’s, fietsers en voetgangers. Dit zorgt voor klachten over de verkeersveiligheid, milieuvervuiling en de gezondheid van de kinderen en heeft geleid tot de invoering van schoolstraten. Maar hoe effectief zijn dit soort straten? Parkeren ouders hun auto niet simpelweg een straat verderop?

Op die vraag is een antwoord gezocht in een studie van de Vlaamse Partnerorganisatie Milieugezondheidszorg in overleg met het Agentschap Zorg & Gezondheid. Ook in Vlaanderen wordt namelijk vaak gekozen voor een schoolstraat, om op die manier de schoolomgeving leefbaarder te maken en gezonder te maken.

Metingen

Om te kijken wat het effect is van een schoolstraat, een straat die tijdens het haal- en brengmoment op een school tijdelijk wordt afgesloten voor gemotoriseerd verkeer, werd op twee momenten gemeten. Eerst drie tot een week vóórdat de maatregel werd ingevoerd. Nadat de maatregel drie weken oud was, werd opnieuw een meting uitgevoerd.

Logischerwijs nam de hoeveelheid auto’s tijdens deze tijdsvlakken enorm af. Belangrijker is dan ook de vraag wat het effect hiervan is op de algemene mobiliteit in de buurt. Het is voor te stellen dat ouders hun kind nog steeds met de auto naar school brengen en de auto simpelweg iets verder weg parkeren. Volgens deze studie wordt een schoolbuurt echter na inrichting van een schoolstraat ook autoluwer.

Bij de nameting – drie weken na start van de maatregel – reed er namelijk 6 procent minder auto’s door de buurt, over de hele dag gezien. Het aantal fietsers in de buurt nam met 3 procent toe. In zijn geheel kon een lichte verschuiving van passieve mobiliteit naar actieve mobiliteit worden waargenomen van 4 procent. Vooral oudere leerlingen kwamen vaker te voet of met de fiets naar school.

Beperkte maatregel

Er was dus een meetbaar effect, maar de onderzoekers geven zelf aan dat een groei van 4 procent in de actieve mobiliteit beperkt is. Toch vinden zij deze verschuiving significant, omdat het om een zeer kleine ingreep gaat. De invloed hiervan op de keuze van ouders is daarom ook niet zo groot als zou kunnen. Hoewel de schoolstraat goed beoordeeld werd en de meeste ouders positief waren over de gevolgen voor de verkeersveiligheid en de bereikbaarheid, vonden weinig ouders die hun kind wandelend naar school lieten gaan dat de veiligheid onderweg verbeterd was.

“Dit is te verklaren doordat de schoolstraat maar een klein stukje is van het traject dat kinderen afleggen, terwijl de rest van hun thuis-schooltraject even (on)veilig blijft”, aldus het onderzoek. De onderzoekers doen de aanbeveling om, als dit mogelijk is, de straat af te sluiten voor al het gemotoriseerd verkeer tijdens de volledige schooldag of zelfs een hele zone autoluw te maken tijdens de haal- en brengtijden. “Een grotere verkeersvrije zone kan de modal shift vergroten.”

Schoolbuurt

De verwachting is dus dat het effect van de maatregel gaat toenemen als de schoolstraat wordt uitgebreid, omdat de situatie in omliggende straten nu eenmaal van grote invloed is. De onderzoekers benadrukken dat de impact hiervan ook groot kan zijn als meerdere scholen in dezelfde buurt liggen. In zo’n situatie is de verkeersintensiteit rond de openings- en sluitingstijden altijd heel groot en het weigeren van gemotoriseerd verkeer zorgt dan al snel voor minder hinder en meer veiligheid voor zwakke weggebruikers.

Tegelijkertijd blijkt er nogal wat verschil te zitten in het aandeel actieve mobiliteit tussen de verschillende onderzochte scholen. Om dus definitief uitspraken te kunnen doen over de prikkels die kunnen zorgen voor meer fietsende en wandelen kinderen, moet duidelijk worden welke schoolomgevingen en welke determinanten van transportgedrag bepalen of leerlingen op actieve wijze naar school komen of niet. De onderzoekers adviseren verder om het reisgedrag opnieuw meten nadat de schoolstraat zes maanden is geïmplementeerd.

Verkeersassen

De onderzoekers hebben ook een aanbeveling voor scholen in grootstedelijke gebieden of langs drukke, doorgaande wegen. Hier is het in de praktijk erg moeilijk om schoolstraten te realiseren, omdat er vaak geen akkoord kan worden bereikt door gemeenten, scholen en de buurt. Maar de onderzoekers vinden het belangrijk dat scholen zich daar niet door laten ontmoedigen en adviseren partijen om een tijdelijke afsluiting uit te proberen.

Er is namelijk gebleken dat de meeste mensen tijdens een test met een schoolstraat positiever werden over deze maatregel. Het gaat er vooral om dat er goed wordt samengewerkt door alle spelers, dus bijvoorbeeld de school, de ouders, de leerlingen, de buurt, de gemeente en de lokale winkeliers en bedrijven. “Het draagvlak voor de maatregel vergroot als er een win-win is voor de meesten.”

Aanvullende effecten

Dan gaat het niet alleen om meer verkeersveiligheid, want het verminderen van het aantal auto’s zorgt ook voor een verbeterde luchtkwaliteit en minder geluidshinder. Ook daarvoor benadrukken de onderzoekers dat het nog voordeliger zou zijn wanneer straten acht uur lang autovrij worden gemaakt. Het helpt kinderen om zich beter te concentreren en ze worden tijdens de pauzes minder blootgesteld aan luchtvervuiling.

Lees ook:

Auteur: Inge Jacobs

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.