Appen op de fiets

EU: ‘we moeten niet wachten op verkeersveiligheidscrisis’

Slechts één EU-lidstaat is er tussen 2010 en 2020 in geslaagd het EU-doel te behalen om het aantal dodelijke verkeersslachtoffers te halveren, namelijk Griekenland. Nederland sluit de ranglijst, met een vermindering van 5 procent in het afgelopen decennium. “Het is erg jammer dat we de doelstelling weer niet gehaald hebben en we moeten allemaal onze verantwoordelijkheid nemen”, aldus Matthew Baldwin, Deputy Director General bij DG Move. “Dit moet onze katalysator zijn om het beter te doen.” 

De cijfers over het aantal verkeersdoden in Europa zijn woensdag gepubliceerd door de European Transport Safety Council (ETSC). Er is wel degelijk sprake van een flink afname, namelijk gemiddeld 37 procent in tien jaar. Vooral in 2020 was sprake van een ongekende daling: er vielen 3.900 doden minder dan een jaar daarvoor. Dit komt hoofdzakelijk door het verminderde aantal reisbewegingen door corona.

Doelstelling niet gehaald

Hoewel er door de inspanningen in de afgelopen tien jaar naar schatting ruim 56.000 levens zijn gered en zo’n 156 miljard euro is bespaard, is de Europese transportorganisatie niet tevreden. Tussen 2001 en 2010 werd de EU-doelstelling voor de vermindering van het aantal dodelijke verkeersslachtoffers ook niet gehaald. Volgens topman Antonio Avenoso van de ETSC bevindt de EU zich op een keerpunt. “Succes is niet gegarandeerd.”

Hij vervolgt: “Europa heeft politiek leiderschap nodig. Elke weggebruiker heeft het recht en de verantwoordelijkheid om te kunnen reizen zonder zijn leven of het leven van anderen in de waagschaal te leggen. Beleidsmakers hebben dus de taak om een systeem te bouwen dat iedereen beschermd. Zullen zij dit oppakken met dezelfde energie en toewijding waarmee ze COVID hebben aangepakt?”

Nieuwe doelen

Voor het komende decennium heeft de Europese Commissie opnieuw doelen gesteld. Het aantal verkeersdoden moet nogmaals halveren, net als het ernstige aantal verkeersslachtoffers. Daarbij lijkt het vooral belangrijk dat zowel de EU als lidstaten hun inspanningen nieuw leven inblazen. De daling van het aantal slachtoffers stagneerde namelijk tussen 2013 en 2019.

De reden daarvoor is lastig te bepalen, bleek uit een debat tussen verschillende verkeersveiligheidsexperts in Europa. Volgens Claire Depre, die aan het hoofd staat van de afdeling Verkeersveiligheid binnen DG Move, is de ambitie in het begin voortvarend opgepakt, maar zakte de noodzaak later in het decennium weg. Het werd ook ingewikkelder om de precieze pijnpunten te lokaliseren. “We kunnen nu een duw voorwaarts geven door te zorgen dat de juiste partijen verantwoordelijk zijn en kunnen optreden, door meer te investeren en door het lef te hebben om beslissingen te maken.”

Gebrek aan politieke wil

Hoewel de stagnatie in deze zes jaar niet één oorzaak lijkt te hebben, herkent Ellen Townsend van de ETSC dat verkeersveiligheid niet altijd prioriteit leek te hebben bij de lidstaten. In de eerste jaren vanaf 2010 werden de voordelen ervaren van EU-wetgeving en maatregelen, maar daarna was het alsof de politieke wil ontbrak om extra stappen te zetten. Er werd bijvoorbeeld bespaard op handhaving of op investeringen in infrastructuur. “Er zijn mooie stappen gezet, maar we moeten echt meer doen.”

Met name de gemakkelijke maatregelen zijn in de afgelopen jaren genomen, denkt Lars Ekman van de Swedish Transport Administration. Overheden waren te snel tevreden en keken te weinig naar de lange termijn. “Verkeersveiligheid is een marathon, geen sprint”, stelt hij. Hij meent dat overheden proactief en enthousiast aan de slag moeten gaan met verkeersveiligheid, waarbij dit een onderdeel hoort te worden van duurzaamheid. “We denken deels nog steeds dat verkeersdoden onvermijdelijk zijn.”

Snelheid

Afgelopen jaar is een belangrijke stap gezet doordat 140 landen hun handtekening plaatsten onder de Stockholm Declaration, waarin afspraken werden gemaakt over de verkeersveiligheid. En steeds meer overheden en gemeenten lijken open te staan om de snelheid in stedelijke gebieden te beperken tot 30 kilometer per uur. Dat is belangrijk voor de verkeersveiligheid, vinden de deelnemers aan het debat. “Snelheid is van het grootste belang”, aldus Townsend.

In Brussel geldt inmiddels in de stad een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur. Om voor zo’n maatregel steun van de bevolking te krijgen, moet je vooral de voordelen laten ziet, denkt Stefan Vandenhende van Brussel. Maak duidelijk wat de impact is voor het aantal verkeersslachtoffers. “Overal waar auto’s rijden, wonen en leven ook mensen.”

Het is niet aan de Europese Commissie om een snelheidsverlaging af te dwingen. Maar de EC wil helpen op de implementatie en bij de handhaving. Vooral voor lokale overheden kan dit nog lastig zijn, erkent Claire Depre van DG Move. Toch kan er niet te lang gewacht worden om met dit soort maatregelen aan de slag te gaan. “2030 is zo hier. We moeten niet wachten op een verkeersveiligheidscrisis.”

KPI

De Europese transportorganisatie doet ieder geval een pleidooi op de beleidsmakers en politici om het verbeteren van de veiligheid op de weg de komende tien jaar doelmatig op te pakken. De politieke wil moet gepaard gaan met de snelle invoering van noodzakelijke maatregelen. ETSC denkt daarbij aan meer handhaving, de aanpak van van risicovolle locaties, veilige snelheidslimieten en een vermindering van gemotoriseerd verkeer. “Deze maatregelen kunnen een onmiddellijk positief effect op de verkeersveiligheid hebben.”

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.