Appende fietser. FOTO FLICKR/FaceMePLS

Pilot: boa’s inzetbaar om te handhaven op verkeersovertredingen

Appende fietser. FOTO FLICKR/FaceMePLS

Boa’s laten handhaven op verkeersovertredingen draagt waarschijnlijk bij aan effectievere verkeershandhaving. Tijdens een pilot in Utrecht werden door buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) 4.400 boetes uitgedeeld aan fietsers zonder licht, die een rood licht negeren of hun telefoon gebruiken. Het experiment duurde 25 weken, maar tijdens die periode werden meer boetes uitgedeeld door boa’s dan door politie in een heel jaar in 2018, 2019 en 2020.  

De pilot is het gevolg van een motie die in 2019 is aangenomen. Tweede Kamerlid Chris van Dam (CDA) stelde voor om het takenpakket van boa’s uit te breiden op het vlak van verkeershandhaving, omdat de capaciteit van de politie in het hele land onder druk staat. Daarom is in februari 2021 gestart met een experiment in de gemeente Utrecht. Ruim honderd boa’s werden door de gemeente ingezet om te handhaven op drie verkeersovertredingen. Het ging dan om geen of onjuiste verlichting voeren, het negeren van een rood licht door fietsers en telefoongebruik op de fiets. De resultaten van een evaluatie zijn onlangs met de Tweede Kamer gedeeld.

Geen zekerheid

De pilot heeft zijn beperkingen. Zo is die maar in één stad uitgevoerd en betreffen de tellingen slechts momentopnames. Bovendien kunnen andere acties effect hebben gehad op de naleving, zoals een communicatiecampagne die onderdeel was van de proef. Daarom is er op basis van dit experiment en de beschikbare data niets met zekerheid te zeggen over de verbeterde verkeersveiligheid.

Tegelijkertijd wordt in de evaluatie geconcludeerd dat het plausibel is dat de inzetbaarheid van boa’s een positief effect heeft op de naleving. Hierdoor ontstaat namelijk een kleiner handhavingstekort. Het lijkt aannemelijk dat dit positief zal doorwerken op de verkeersveiligheid.

In ieder geval voldoet de inzet van boa’s aan de behoefte die er bestaat voor meer toezichts- en handhavingscapaciteit in de openbare ruimte, wordt afgeleid uit deze evaluatie. De Utrechtse politie ontbreekt het hieraan namelijk. Waar boa’s tussen februari 2020 en halverwege augustus dus 4.400 boetes uitdeelden voor dergelijke overtredingen, deden politieagenten dat 1.004 keer. “Alleen al deze cijfers laten zien dat de inzet van boa’s bijdraagt aan meer effectieve verkeershandhaving.”

Gezag

Deze proef heeft daarnaast uitgewezen dat de Utrechtse boa’s de kwaliteiten hebben om de overtredingen vast te stellen en dat ze door overtreders gewoonlijk als voldoende gezaghebbend worden gezien. Het blijkt dat burgers niet vaker gelijk krijgen wanneer zij in beroep gaan tegen een boete van een boa dan wanneer ze dit doen tegen een boete van een agent. Er zijn nauwelijks meer beroepszaken.

De meeste fietsers geven daarnaast gehoor aan het stopteken door boa’s, laten de ondervraagde handhavers zelf weten. Een punt van zorg zijn discussies tussen de boa en de burger. Van de respondenten in dit onderzoek zei bijna een derde regelmatig tot (bijna) altijd in een vervelende discussie te belanden met burgers tijdens werkzaamheden in de pilot. Daarnaast is de identiteitsvaststelling nog een belangrijk knelpunt. Als dit noodzakelijk is voor de handhaving, moeten boa’s hiervoor nog bijstand van de politie inroepen.

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve jaaraanbieding: € 7,50 i.p.v. € 10,50. 

Bekijk de aanbieding

Auteur: Inge Jacobs

Inge Jacobs is vaste redacteur voor VerkeersNet en schrijft daarnaast voor verschillende andere vakbladen van Promedia Group, zoals OVPro.nl en TaxiPro.nl.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.